ဖရန့်စစ် ဘူချာနန့် မှတ်တမ်းထဲက ရိုဟင်ဂျာ ​ရှေး​ဟောင်းစကားလုံးအချို့

ဖရန့်စစ် ဘူချာနန့် မှတ်တမ်းထဲက ရိုဟင်ဂျာ ​ရှေး​ဟောင်းစကားလုံးအချို့

ဖရန့်စစ် ဘူချာနန် (၁၇၉၅) က သူရဲ့ စာအုပ် A comparative vocabulary of some of the languages spoken in the Burma empire မှာ ရိုဟင်ဂျာ ​ရှေး​ဟောင်း စကားလုံးအချို့ မှတ်တမ်းတင်ထားပါတယ်။ 

သူရဲ့ မှတ်တမ်းမှာ အာရကန်ပြည်ရဲ့ အဓိက လူမျိုး ၃ မျိုး အ​ကြောင်းနှင့် စကားအသုံးအနှုန်းကို အ​လေးထား​ဖော်ပြထားတယ်။ ရခိုင် (မဂ်)၊ ရိုဝန်ဂျာ (မိုဟာ​မေဒင်)နှင့် ရူစ္စဝန် (ဟိန္ဒူ) တို့ ဖြစ်တယ်။ ရခိုင်နဲ့ ဗမာ စကားကို တ​နေရာတည်း နှိုင်းယှဥ် ​ဖော်ပြထားပြီ မ​ပြောပ​လောက်သာ ​လေသံမျှ ကွဲပြား​ကြောင်း ​တွေ့ရတယ်။ ရိုဝန်ဂါ(ရိုဟင်ဂျာ)နဲ့ ရူစ္စဝန် ကို နှိုင်းယှဥ်​ဖော်ပြထားတယ်။

ရိုဝန်ဂါ - ရူစ္စဝန် - ဘင်္ဂါလာ

၁) Bel - Sooja - Bayliee - ​နေ

၂) Sawn - Sundsa - Satkan - လ

၃) Tara - Nokyoto - Tara - ကြယ်

၄) kool - Murtika - Matee - ​မြေကမ္ဘာ

၅) Pannæ - Dsol - Pannæ - ​ရေ

၆) Auin - Aaganee - Zee - မီး

၇) Sheel - Sheel - Heel - ​ကျောက်တုံး

၈) Bau - Pawun - Bo -​ လေ

၉) Jorail - Bistee - Boun - မိုး

၁၀) Manush - Moanusa - Manoo - လူသား

၁၁) Meealaw - Stree - Zaylan - အမျိုးသမီး

၁၂) Gourapa - Balouk - Sogwo - က​လေး

၁၃) Mata - Mustok - Teekgo - ​ဦးခေါင်း

၁၄) Gall - Bodon - Totohan - ပါးစပ်

၁၅) Bahara - Baho - Pæpoung - လက်​မောင်း

၁၆) Hat - Osto - Hatkan - လက်

၁၇) Ban - Podo - Torooa - ​ခြေ

၁၈) Pau - pata - Zankan - ​ခြေဖဝါ

၁၉) --- Zoomtroo - Sasee Sangee - တိရိစ္ဆာန်

၂၀) Paik - Pookyee - Pakyaa - ငှက်

၂၁) Maws - Mootsæ - Mas - ငါး

၂၂) Goom - Gam - Hoba - ​ကောင်း​သော

၂၃) Goom nay - Gumnay - Hoba nay- မ​ကောင်း​သော

၂၄) Boddau - Dangor - Domorgo - ကြီးကျယ်​သော

၂၅) Thuddee - Tsooto - Hooroogo - ​သေးငယ်​သော

၂၆) Botdean - Deengol - Deengul - ရှည်လျား​သော

၂၇) Banick - Batee - Batee - တို​သော

၂၈) Awg - Aik - Ak - တစ်

၂၉) Doo - Doo- De -နှစ်

၃၀) Teen - Teen - Teen - သုံး

၃၁) Tchai - Tsar - Saree -​လေး

၃၂ ) Pansoee - Paus - Pas - ငါး

၃၃) Saw - Tso - Tsæ - ​ခြောက်

၃၄) Sat - Sat - Hat - ခုနစ်

၃၅) Awtoa - Asto - Awt - ရှစ်

၃၆) Nonaw - No - No - ကိုး

၃၇) Dussoa - Dos - Dos - တစ်ဆယ်

၃၈) Kau - Kawai - Kæk - စားသည်

၃၉) Karin - Kawo - Peek - ​သောက်သည်

၄၀) Layrow - Needsara - Hooleek - အိပ်သည်

၄၁) Pawkay - Bayra - O-teea Ootea - လမ်း​လျှောက်သည်

၄၂) Boihow - Boesho - Bo - ထိုင်သည်

၄၃) Teheilayto - Karao - Oot - ထသည်

၄၄) Marim - Maro - Mar - သတ်သည်

၄၅) Hoi - Oir - Oo - ဟုတ်သည်

၄၆) Etibar - Noay - Naway - မဟုတ်

၄၇) Hayray - Etay - Eranf - သည်မှာ

၄၈) Horay - Horay - Orung - ထိုမှာ

၄၉) Ouchalo - Ooper - Gos - အ​ပေါ်မှာ

၅၀) Ayray - Hayray - Tol - ​အောက်မှာ

ဘူချာနန့် မှတ်တမ်းတွင် အာရကန်ပြည်ထဲ လူမျိုးစု ၃ စု အ​ကြောင်းကို ​ဖော်ပြထားတာကို အချို့ မျိုးချစ်ဝါဒီ​​တွေက သမိုင်း လိမ်လည်​ဖော်ပြဖို့ ကြိုးစား​နေကြတာ ​မကြာခဏ ​တွေ့ရပါတယ်။ ဘူချာနန့်ရဲ့ မူရင်းမှတ်တမ်းမှ ရူစ္စဝန်လူမျိုးစု စာပိုဒ်တစ်ခုကို ရိုဝန်ဂါ (ရိုဟင်ဂျာ) လူမျိုးစုအ​ကြောင်းနှင့် ယုံမှား​အောင် မက်လုံး​ပေးဖို့ ကြိုးစားကြတယ်။ ဒါ​ပေမဲ့ အသိဉာဏ်ပညာရှိတဲ့ စာဖတ်သူ​တွေကို​တော့ အဲဒီ ငလိမ်​တွေရဲ့ လည်ကွက်ထဲ မသွင်းနိုင်​လောက်ဘူး။

တကယ်​တော့ ရိုဝန်ဂါ လူမျိုးစုအ​ကြောင်းကို ​ဖော်ပြရုံမက သူတို့ သုံးနှုန်း​ပြောဆို​လေ့ရှိတဲ့ စကားကိုပါ အခြားလူမျိုးစု စကားအသုံးနှုန်း​တွေနဲ့ ယှဥ်တွဲ​ဖော်ပြထားတာကို ​လေ့လာကြည့်ရင် ဆင်သွားလမ်းဖြစ်သလို ထင်ရှား​ပေါ်လွင်ပါတယ်။ ဒါကို ​စောဒကတက်သူ​တွေဟာ အသိဉာဏ်​ခေါင်ပါးသူ​တွေသာ ဖြစ်ပါလိမ့်မယ်။

လူထုဝဏ္ဏ

မူရင်းကိုးကား