မြန်မာ့ဘာဏုရာဇာ မောင်လာနာဂိုလမ် အလီရှား

 

မြန်မာ့ဘာဏုရာဇာ မောင်လာနာဂိုလမ် အလီရှား

*************************************

အမည်ရင်းမှာ စိုက်ယစ်ဂိုလမ်အလီရှား ဖြစ်သည်။ သာသနာနွယ်ဝင် သူတော်စင်တို့ ချီးမြှင့်သည့်ဘွဲ့မှာ ရှမ်စွလ်ဘရ်မာ (မြန်မာ့ဘာဏုရာဇာ) ဖြစ်သည်။ မင်းတုန်းမင်းတရားကြီးက ကြည်ညိုလေးစားသည့် စာတော်ပြန် ဆရာကြီးခေါ် မိုးဆုပန် ဆရာတော် ကာဘွလ်မော်လ၀ီကြီးနှင့် အလွန်ခင်မင် ရင်းနှီးသူဖြစ်သည်။

ဘခင်ကြီးသည် အိန္ဒိယနိုင်ငံ ရှားဟ်ပူရ်မြို့သားဖြစ်သည်။ ဇာတိမြို့ အနီးရှိ ဘရွတ် အမည်ရှိ တောရွာကလေးတွင် မွဖ်တီအဟ်မဒ် ပီယာန်းထံ အူရဒူ၊ အရဗီ၊ ဖာရစီ အခြေခံပညာရပ်များကို ဆည်းပူးသည်။ ရှားဟ်ဝလီယွလ္လာဟ်သခင်၏ အနွယ်ဖြစ်သော ရှာဟ်အစ္စဟာက်ထံ သာသနာ့ ပညာကို အလယ် တန်းအောင်သည်အထိ ဆည်းပူးခဲ့သည်။

လူလားမြောက်သည်နှင့် ဗြိတိသျှပန်ချာပီ စစ်တပ်တွင် ဓမ္မဆရာအဖြစ် တာဝန်ယူဆောင်ရွက်သည်။ အင်္ဂလိပ်စစ်တပ်များ၊ မြန်မာပြည်သို့ ပြောင်းရွှေ့လာရာတွင် သခင်ကြီးသည် ပန်ချာပီစစ်တပ်နှင့်အတူ ပါလာသည်။ မန္တလေးမြို့ မျက်ပါးရပ်တပ်စခန်းရှိ ဗလီတွင် ရှေ့ဆောင်ဆရာအဖြစ် ဆောင်ရွက်သည်။ စခန်း၏ စစ်တန်းလျားတွင်နေသဖြင့် သခင်ကြီးကို စစ်တန်းမော်လ၀ီကြီးဟုခေါ်ကြသည်။ သခင်ကြီးသည် စစ်တပ်မှ ဓမ္မ ဆရာအဖြစ် နုတ်ထွက်ပြီး မန္တလေးမြို့ ၂၉ လမ်းရှိ၊ အိုးတော်ဗလီတွင် အီမာမ်ရှေ့ဆောင် ဆရာ အဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သည်။

သခင်ကြီး၏ အိမ်ထောင်ဘက်သည် အထက်မြန်မာနိုင်ငံ ဘုတ္ထောရွာသူ ဒေါ်သီဖြစ်သည်။ ဒေါ်သီ၏ ဖခင်သည် မြေထူးမြို့ သေနတ် စာရေးကြီး ဦးအဗ်ဒွလ္လာခေါ် ဦးပေါက်တူးဖြစ်သည်။ ဒေါ်သီ၏ဆွေမျိုးများ အများစုမှာ ကန့်ဘလူ နယ်တစ်ဝိုက်တွင်ရှိသည်။ မင်းပါးစိုးခွင် ထွက်ဝင် ခစားရသော သစ္စာတော်ခံများဖြစ်ကြသည်။ ဆရာကြီးနှင့် ဒေါ်သီတို့သည် မြန်မာ ဘုရင်မင်းမြတ် ဆောက်လုပ် လှူဒါန်းသော မန္တလေးမြို့၊ ကုလားပျိုရပ် ဗလီတွင်ထိမ်းမြား မင်္ဂလာဆောင်နှင်းခဲ့ကြသည်။

သခင်ကြီးတွင် သား ၇-ဦး ထွန်းကားသည်။ အဟ်မဒ်ရှား၊ ဟစံရှား၊ ဟူစိန်ရှား၊ ကာစင်မ်ရှား၊ ယူစွဖ်ရှား၊ အိုဗိုင်ဒွလ်လာရှားနှင့် အဗူဗကရ်ရှားတို့ ဖြစ်သည်။ သမီးများမှာ ငယ်စဉ်ကပင် ကွယ်လွန်ကြပြီး ၁၉၅၈ ခုနှစ်တွင် သား ၆-ဦး ကျန်သည်။

သားဦးဖြစ်သူ အဟ်မဒ်ရှားသည် ပန်ဂျပ်နယ်တွင် အလွန်နာမည်ကြီးသော တရားဟောပီရ် ဆရာဖြစ်သည်။ ခေါင်းဆောင်ကြီး မုဟမ္မဒ်အလီ ဂျင်းနားကဲ့သို့ ပုဂ်္ဂိုလ်ကျော်များကပင် ဆရာကြီး၏အိမ်သို့ လာရောက်တွေ့ဆုံသည်။ လေယာကတ် အလီခန်က ဆောက်လုပ်ပေးသော ဗလီကြီးတွင် သောကြာနေ့တိုင်း တရားဓမ္မဟောကြားသည်။ ပါကစ္စတန် သာသနာ့ ပညာရှင်များက ဆရာတင်ရသူဖြစ်သည်။ “ကုရ်အာန် ဟာဖစ်အရာတွင် မိမိထက် သာသည်။ အူရဒူ၊ ပန်ဂျာပီလို အဟောအပြောကို ပရိသတ်က ပိုမိုနှစ်သက်သည်။ အမြဲပင် ဇိကိရ်ဘာဝနာ စီးဖြန်းနေလေ့ရှိသည်။ ကရာမတ်(တန်ခိုး) လည်း စိတ်ရှိတိုင်းပြသည်။ နန်းရင်းဝန်မင်းသည်ပင် သူ၏မူရိဒ်ခံဖြစ်လေသည်”ဟု ညီဖြစ်သူ ဟစံရှားကဖော်ကျူးသည်။

စစ်တန်းသခင်ကြီး၏ ဒုတိယသားမှာ ဟစံရှားဖြစ်သည်။ ၉ နှစ်သား အရွယ်ကပင် ဟာဖစ်ဖြစ်သည်။ ပန်ဂျပ်ရှားဟ်ပူရ်တွင် ဟာဖစ်ဖတ်ရင်း ခေတ် ပညာသင် အင်္ဂလိပ်ကျောင်းတွင်လည်း ငါးတန်း စာမေးပွဲအောင်မြင်သည်။ ဖခင်ဖြစ်သူ သခင်ကြီး၏ဆန္ဒအရ သာသနာ့ပညာကိုသာ ပေါက်မြောက်အောင် သင်ယူသည်။ လူမျိုးဘာသာမရွေး စိတ်ဝင်စားဖွယ် ကောင်းအောင် ဟောပြောနိုင်စွမ်းသူအဖြစ် ထင်ရှားသည်။

သခင်ကြီး၏ တတိယသားဖြစ်သူ ဟူစိန်ရှားသည်လည်း ဟာဖစ်တစ်ဦးဖြစ်သည်။ မန္တလေး အိုးဘိုဗလီ၏ ရှေ့ဆောင် မော်လ၀ီကြီးလည်း ဖြစ်သည်။ စတုတ္ထသားသည် ကာစင်ရှား ဖြစ်သည်။ မိမိအစ်ကိုကြီး တာဝန်ယူထားသော ရှာဟ်ပူရ်မြို့ ဂျာမေဗလီကြီးတွင် ရှေ့ဆောင်ဆရာကြီး ဖြစ်သည်။ ပဉ္စမသားသည် အဆိုပါ ဗလီခန်းတွင်ပင် နေထိုင်သည်။ လောကီ ကိစ္စ အ၀၀ကို စွန့်လွှတ်နေသူ ဖြစ်သည်။ ဟာဖစ်တစ်ဦးလည်းဖြစ်သည်။ ဆဋ္ဌမသားသည် အိုဗိုင်ဒွလ္လာဖြစ်သည်။ ပါကစ္စတန်နိုင်ငံတွင် သင်ရိုးကုန်သည်အထိ ဆည်းပူးအောင်မြင်ပြီး မြန်မာနိုင်ငံသို့ ကြွရောက်လာသည်။ ဗန်းမော်မြို့တွင် ရှေ့ဆောင် ဆရာကြီးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်သည်။ သတ္တမမြောက် သားထွေးမှာကား အဗူဘကရ်ဖြစ်သည်။

စစ်တန်းသခင်ကြီးသည် မြန်မာလိုကျွမ်းသည်။ တရားဒေသနာများကို မြန်မာလို ရေလည်စွာ ဟောကြားနိုင်သည်။ မန္တလေးမြို့ အိုးဘိုဗလီတွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်စဉ် တွေ့ကြုံရသော ပြဿနာများကြောင့် မိမိတတ်ထားသော ပညာကိုအား မလိုအားမရ ဖြစ်လာသည်။ အဆင့်မြင့်ပညာများကို ဆက်လက် ဆည်းပူးလိုစိတ် ပြင်းပြလာသည်။ သို့နှင့် ပညာရေးအတွက် အိန်္ဒိယနိုင်ငံသို့ ထွက်ခွာသည်။ မိမိတို့ ကြည်ညိုလေးစားသော သခင်ကြီး ပညာသင် ခရီးအတွက် အိုးတော်ဗလီ ဒါယကာကြီး ပတ္တမြား ဦးဖိုးသက်နှင့် ဂျမာအသ်သားများက အစစပံ့ပိုးကူညီကြသည်။

သခင်ကြီး နိုင်ငံရပ်ခြားသို့ မထွက်ခွာမီ ဇနီးနှင့် သား ၂-ဦးကို ကန့်ဘလူမြို့နယ် ဘုတ္တောကျေးရွာရှိ ဆွေမျိုးများထံ အပ်နှံခဲ့သည်။ ဆွေမျိုးများက စောင့်ရှောက်ပေးကြသည်။

သခင်ကြီးသည် အိနိ်္ဒယနိုင်ငံတွင် ကျော်ကြားသော မောင်လာနာ ရရှိဒ် အဟ်မဒ်ဂန်ဂူဟီသခင်ကြီးထံ ဆည်းပူးခွင့်ရသည်။ ထိုသခင်ကြီးသည် ဂုဏ်ထူး ၀ိသေသအမျိုးမျိုးဖြင့် ထင်ရှားသော ပညာရှင် သူတော်စင်ကြီး ဖြစ်သည်။ သူ့ခေတ်သူ့အခါက ဖိကဟ်အတတ် ကျွမ်းကျင်ဆုံး ပုဂ်္ဂိုလ်ထူးဟု သိမှတ်ကြသည်။

စစ်တန်းသခင်ကြီး သင်ရိုးကုန် ပေါက်မြောက်၍ မြန်မာနိုင်ငံသို့ ပြန်လည် ရောက်ရှိလာသောအခါ ဆရာကောင်းတပည့်ပီပီ ဘ၀တစ်သက် တာတွင် စစ်မှန်သော တရားတော်များကို ဖြန့်ဖြူးနိုင်သည်။ ဖိကဟ်ဓမ္မသတ် အရာအတွင် မိမိဆရာ့နည်းတူ မင်းမူနိုင်ခဲ့သည်။ ပထမဦးစွာ အိုးတော်ဗလီတွင် စာပေသင်ကြားပို့ချမှုစတင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ဗလီဒါယကာ ဦးဖိုးသက်က ဗလီအနီးမြေနေရာ ၀ယ်ယူလှူဒါန်းပြီး စုပေါင်းဒါနဖြင့် မုဟမ္မဒီယာအရဗီ သိပ္ပံကျောင်းတော်ကြီး ဖွင့်လှစ်သည်။ သခင်ကြီးကပင် ကျောင်းအုပ်ကြီးအဖြစ် တာဝန်ယူရသည်။ ထိုကျောင်းသည် အထက်မြန်မာ နိုင်ငံတွင် အစ္စလာမ် သာသနာစာပေများကို အစောဆုံး ဖွင့်လှစ်သင်ကြားသည့် ကျောင်းတော်ကြီးဖြစ်သည်။

သခင်ကြီး၏နိစ်္စဓူဝ ကျင့်ဝတ်မှာ နံနက်ဖဂျေရ်ဝတ်ပြုပြီးလျှင် ကျောင်းတွင် စာပြသည်။ နံနက် ထမင်းစားချိန် (၁၂)နာရီအထိ တစ်ဆက် တည်း စာပြသည်။ ထမင်းစားပြီးလျှင် ခေတ္တခဏ အိပ်တတ်သည်။ နေ့လယ်အချိန်၌ အိုးတော် ဗလီတွင် ဇဟိုရ် နမာဇ်ဝတ်ပြုသည်။ ပြီးလျှင် အစွရ်ညနေချမ်း ၀တ်ပြုချိန်အထိ စာကြည့်သည်။ အစွရ်ပြီးလျှင် အိမ်ပြန်ကာ ဖတ်တ၀ါဓမ္မသတ် ဆုံးဖြတ်ချက်များရေးသည်။ ညနေ၀င်မဂ်ရစ် ၀တ်ပြုမှုအပြီး ညစာသုံး ဆောင်သည်။ မိသားစုနှင့် စကားစမြည်ပြောသည်။ အေရှာ ညဦးယံ ၀တ်ပြုအပြီးတွင်မူ မိတ်ဆွေရင်းချာများအိမ်သို့ သွားပြီး တရားဓမ္မဆွေးနွေးသည်။ ည (၁၂)နာရီမှ အိမ်ကို ပြန်သည်။ ညအခါတွင် တဟ်ဂျွဇ်နမာဇ် ထဖတ်လေ့ရှိသည်။ ပညာဂုဏ်၊ သီလဂုဏ်နှင့် ပြည့်စုံသော သခင်ကြီး၏ရှေ့မှောက်တွင် အခြားမော်လ၀ီများသည် ကျားရှေ့ရောက် သမင်ငယ်ကဲ့သို့နေကြသည်ဟု အဆိုရှိသည်။

စစ်တန်းသခင်ကြီးသည် ဆရာကောင်းဆရာမြတ်တို့ထံမှ နည်းခံ ခဲ့ရသူဖြစ်သည်။ ကိုယ်တိုင်ကလည်း ပါရမီခံကောင်းသဖြင့် မန်တစ် အေလင်မ် တက္ကနယဒီပနီကို အထူးကျွမ်းကျင်သည်။ ဓမ္မပြဿနာ၊ စုဒ်၊ စောဒနာတို့ကို အကိုးအကားခိုင်မာစွာ ဆုံးဖြတ်ဖြေကြားပေးသည်။ သခင်ကြီးသည် ရှရီအတ် တရားတော်အပြင် တစောင်ဝုဖ်၊ တွရီကာများကို သင်ကြားပြသသည်။ ဆရာကြီး၏ တပည့်များသည်လည်း မြန်မာနိုင်ငံ တစ်နံတစ်လျား၌ သာသနာ့ပညာကို ဆက်လက်ဖြန့်ဖြူးသူများ ဖြစ်လာသည်။

ထူးချွန်သည့် မုဟမ္မဒီယာကျောင်းထွက်ပညာရှင်များတွင် မောင်လာ နာရှဖီ၊ မောင်လာနာဟာဖစ် ဦးဘဒင်၊ မောင်လာနာ ဗရှိရ်အဟ်မဒ်ခေါ် ဆရာကြီးပုံ၊ မောင်လာနာ ဦးစွလ်တန်၊ ဓ္မကထိကမောင်လာနာ ဦးဘသွင် (ခင်ဦး) စသူတို့ ပါဝင်သည်။

စစ်တန်းသခင်ကြီးလက်ထက်က မုဟမ္မဒီယာ အာရဗီသိပ်္ပံ ကျောင်းတော်ကြီးသည် မန္တလေးမြို့၏ သာသနာရေးကိစ္စအ၀၀အတွက် ဗဟိုဌာန ဖြစ်ခဲ့သည်။

သခင်ကြီးသည် ၁၉၃၆ ခု ဒီဇင်ဘာ ၁၂ ရက်နေ့တွင် အလ္လာဟ် အရှင့် အမိန့်တော်ခံယူသည်။

သခင်ကြီး၏ တပည့်မိုရီဒီများသည် ကြာသပတေးနေ့တိုင်း စုရုံး၍ ဇကီရ်ကမ္မဋ္ဌာန်း ဘာဝနာ ပွားများအားထုတ် ဖတ်ရွတ်ကြသည်။ သခင်ကြီး၏ ဒရ်ဂါတော်ကို မန္တလေးမြို့ ဥသျှစ်ကုန်းတွင် ခမ်းနားစွာ ဆောက်လုပ်ထားကြသည်။

•••••••••••••••••••••••••••••

Ref :

ပါမောက္ခ ဒေါက်တာအောင်ဇော် ရေးသားပြုစုသော တိုင်းရင်းမွတ်စလင် စာပြုစာဆို ပုဂ္ဂိုလ်ကျော်များ (၂) မှ ကူးယူဖော်ပြပါသည်။

Photo ဦး မောင်မောင်ကြီး (မန်း)

သမိုင်းသုတေသီ

°°°° °°° °°° °°° °°° °°° °°° °°° °°° °°°

ဗဟုသုတအလို့ငှါကူးယူ၍ ပြန်လည်ဖြန့်ဝေသည်။

{အဖြူရောင်သစ္စာ}❤