Diindahání

Drop Down MenusCSS Drop Down MenuPure CSS Dropdown Menu

Friday, May 31, 2019

ဖားသီယား [Fatiya]



ဖားသီယား [Fatiya]


ေရးသား- ႐ိုဟင္ေလး

႐ိုဟင္ဂ်ာ ႐ိုးရာ လူမႈလုပ္ငန္းေဆာင္တာမ်ား၊ ပြဲလမ္းသဘင္မ်ားတြင္ အမ်ားေတြ႕ရေလ့ရိွေသာ၊ ဆင္းရဲခ်မ္းသား မခြဲျခားဘဲ ျပဳလုပ္ေလ့ရိွသည့္ ပြဲတစ္ပြဲကား အလႉပြဲပင္ျဖစ္သည္။ ထိုအလႉပြဲသည္ တမလြန္ဘဝ ေအးခ်မ္းသာယာေရး နိဗၺာန္ခ်မ္းသာရရိွေရးအတြက္သာ အက်ဳိးကုသိုလ္ကို ရည္ရြယ္လ်က္ ျပဳလုပ္ျခင္းျဖစ္ေပသည္။

 ေကာင္းမႈကုသိုလ္အဖို႔ ႐ိုဓေလ့ထံုးစံအရ ျပဳလုပ္က်င္းပေသာ္လည္း အိစၥလာမ္သာသနာေတာ္၏ မျဖစ္မေနျပဳလုပ္ရေသာ ဖရစ္တာဝန္ ဝတၱရားတစ္ခု မဟုတ္ေၾကာင္း ႀကိဳတင္အသိေပးလိုပါသည္။

ဖာတီးယားအလႉပြဲသည္ အိစၥလာမ္သာသနာတြင္ ဆန္းသစ္ တာဝန္ဝတၱရား တစ္ခု ဖန္တီးလိုက္ျခင္း မဟုတ္ဘဲ အေပးအကမ္း ထက္သန္ေသာ၊ ရက္ရက္ေရာေရာ လႉဒါန္းတတ္ေသာ  ႐ိုဟင္ဂ်ာ အမ်ဳိးသားတို႔၏ မြန္ျမတ္ေသာ စိတ္ဓာတ္ကို ေပၚလြင္ေစျခင္းျဖစ္သည္ဟုသာ ယံုၾကည္ရသည္။ အခ်ဳိ႕ပညာရွင္အခ်ဳိ႕ကမူ အိစၥလာမ္သာသနာ အဆံုးအမ ေပါင္မဝင္ ၊ ဆန္းသစ္ဖန္တီးျခင္း (ဗီဒါဟ္) ဟုသာ ယူဆကာ ေစာဒက တက္ၾကသည္။ အထင္လႊဲ တားျမစ္ၾကသည္။ 

စင္စစ္အားျဖင့္ အလႉပြဲသည္ ကုသိုလ္ေကာင္းမႈအဖို႔ ေရွးအစဥ္အလာအရ ျပဳလုပ္ျခင္းပင္ျဖစ္သည္။  သာသနာ့ေပါင္တြင္ တမင္ ထည့္သြင္းေပးေနသည္ ဟူေသာ သံသယမွာ လံုးဝမမွန္ကန္ပါ။ မိမိတို႔ အမ်ဳိးသားတို႔၏ ကုသိုလ္ေကာင္းမႈျပဳလုပ္သည့္  ေရွးလုပ္ထံုးလုပ္နည္း တစ္ခုကို လက္ဆင့္ကမ္း ယူေဆာင္လာျခင္းပင္ ျဖစ္ေပသည္။  

 ဤပို႔စ္ေရးရျခင္းမွာ ဖာတီယားအလႉပြဲကို ေထာက္ခံျခင္း၊ ကန္႔ကြက္ျခင္း အလ်ွင္း မဟုတ္ဘဲ မ်ဳိးေစ့သစ္ လူငယ္တို႔၏ အမ်ဳိးသားေရး ဗဟုသုတ တိုးပြားႂကြယ္ဝေစရန္ ႐ိုဟင္ဂ်ာ အမ်ဳိးသားတို႔၏ ဓေလ့ထံုးစံ တစ္ခုကို ေဖာ္ျပေပးျခင္း ဆက္ဆက္သာ ျဖစ္ေပသည္။ 

အလႉပြဲကို ႐ိုဟင္ဂ်ာဘာသာစကားတြင္ ဖားသီယား ဟုေခၚသည္။ အာရဗီ ဘာသာစကားမွ ဆင္းသက္လာေသာ ေမြးစား စကားလံုးျဖစ္သည္။ အဓိပၸာယ္မွာ ဖြင့္လွစ္ျခင္း၊ အစျပဳျခင္း၊ နိဒါန္းသြယ္ျခင္း စသည္ျဖင့္ ျဖစ္သည္။ ဖားသီးယား အလႉပြဲတြင္ ဆင္းရဲသားမ်ားအား အစားအေသာက္ ေကြၽးေမြးျခင္း၊ တရားနာပြဲမ်ားျပဳလုပ္ျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္ေလ့ရိွၾကသည္။  

႐ိုဟင္ဂ်ာတို႔သည္ အခ်ိန္ကာလ ႏွင့္ အျဖစ္အပ်က္ ျဖစ္ရပ္အပၚမူတည္၍ ဖားတီးယားအလႉပြဲ အမ်ဳိးမ်ဳိး ျပဳလုပ္ၾကသည္။ ဘာသာေရး ရက္ႀကီးခါႀကီးအလိုက္ အလႉပြဲမ်ားျပဳလုပ္သည့္အျပင္ တစ္စံုတစ္ခုေသာ အေၾကာင္းအရာအတြက္လည္း အလႉပြဲမ်ား ျပဳလုပ္သည့္ဓေလ့ရိွသည္။ အခ်ဳိ႕ကို ေအာက္တြင္ေဖာ္ျပေပးပါမည္။ 

ဘာသာေရးရက္ႀကီးခါႀကီးအလိုက္ ျပဳလုပ္သည့္ ဖတီးယားမ်ားမွာ- 
အ႐ႉရစၥာန္ ဟုေခၚေသာ ႐ိုပထမလ တြင္ ေမာ္ေရာမ္ဖားတီယား၊ 
ေနာ္ဗီစၥာန္ လ တြင္ ယိုမန္ေနာ္ဗီဖားတီယား၊
လူရီစၥာန္ လတြင္ လူရီဖားတီးယား၊
႐ူဇာစၥာန္ လတြင္ အာ့တိုက္ဖားသီယား
စသည္ျဖင့္ ရက္ျမတ္ေန႔ျမတ္မ်ားတြင္ အလႉပြဲမ်ားျပဳလုပ္ေလ့ရိွသည္။

သာမညအလႉပြဲမ်ားမွာ ရာသီအလိုက္ အသီးအႏွံမ်ား အစထြက္လွ်င္လည္း ဖားတီးယားမ်ား ျပဳလုပ္ၾကသည္။ ယာခင္းမွ အဦးဆံုး သီးႏွံမ်ား ထြက္လွ်င္ ထိုသီးႏွံႏွင့္ အလႉပြဲမ်ား ျပဳလုပ္၍ ဆင္းရဲသားျပည္သူမ်ားအား  ေကြၽးေမြးဧည့္ခံၾကသည္။ 

အသစ္အစျပဳလုပ္သည့္ လုပ္ငန္း၊ အိမ္သစ္ေျပာင္းျခင္း၊ အိမ္သစ္ ေဆာက္ျခင္း၊ ဆိုင္သစ္ဖြင့္လွစ္ျခင္း၊ လုပ္ငန္းသစ္ အစျပဳျခင္း  စသည္တို႔ အတြက္လည္း အလႉပြဲမ်ား ျပဳလုပ္ၾကသည္။ 

ေတာင္တက္သမားမ်ား ေတာင္တက္သည့္အခါ၊ ခရီးလြန္ထြက္သည့္အခါ၊ ခရီးမွ ျပန္ေရာက္သည့္အခါ ဖာတီယားမ်ားျပဳလုပ္ၾကသည္။ ေတာက္တက္သမားမ်ား အိမ္ျပန္ေရာက္လာေသာအခါ စုေပါင္းဖာတီးယားပြဲျပဳလုပ္ၾကသည္။ 

တစ္စံုတစ္ေယာက္ ဆံုးပါးကြယ္လြန္လွ်င္ ၎သူအား ရည္စူး၍ ဖားတီးယား အလႉပြဲမ်ားအဆင့္ဆင့္ ျပဳလုပ္ၾကသည္။ (၄) ရက္ေျမာက္ ဖားတီးယား၊ (၄၀) ရက္ေျမာက္ ဖားတီးယား၊ တစ္ႏွစ္ျပည့္ဖားတီးယား စသည္ျဖင့္ ျပဳလုပ္ကာ ကြယ္လြန္သူအတြက္ အက်ဳိးစူဝါပ္ ေမတၱာပို႔ေပးၾကသည္။ 

အခ်ဳိ႕က တစ္စံုတစ္ခုေသာ ေဘးအႏၲရာယ္ႏွင့္ ရင္ဆိုင္ေနခ်ိန္တြင္ လႊတ္လွ်င္ အလႉပြဲမ်ား ျပဳလုပ္မည္ဟု ရည္စူးၾကသည္။ သားေကာင္းသမီးေကာင္း ရတနာ ထြန္းကာလွ်င္ အလႉပြဲလုပ္ဟု ရည္စူးၾကသည္။ ေရာဂါခံစားေနသာ မိသားစုဝင္ အတြက္လည္း ေရာဂါသက္သာလာေစရန္ အလႉပြဲမ်ားျပဳလုပ္ေပးၾကသည္။ 

အလႉပြဲတြင္ အဓိကအစားအစာအျဖစ္ ႐ို႐ိုးရာမုန္႔ ျဖစ္ေသာ လူရီဖီရာ့ႏွင့္ ဆႏၵီး ကို ေကြ်းေမြးဧည့္ခံၾကသည္။ ေသာၾကာေန႔ ပလီေက်ာင္းတြင္ ဆီႏၵီ ႐ိုထမနဲလည္း ေကြၽးေမြး အလႉျပဳၾကသည္။ အျခားအစားအစာမ်ားလည္း ေကြၽးေမြးၾကသည္။ စဦးထြက္ သီးႏွံႏွင့္ အလႉပြဲ ျပဳလုပ္ၾကလွ်င္ ထိုသီးႏွံမ်ားကို ဧည့္ခံေကြၽးေမြး လႉဒါန္းၾကသည္။ အ႐ူရစၥာန္တြင္ ျပဳလုပ္ေသာ အလႉပြဲတြင္ ေဟာေတၱာရ္ဒါနာဘာသ္ ေခၚ ေစ့မ်ဳိး ၇၀ ပါေသာ ေျပာင္းထမင္းတစ္မ်ဳိးကို ထူးထူးျခားျခား ျပဳလုပ္ေကြၽးေမြးၾကသည္။ 

ဖားတီးယား အလႉပြဲတြင္ ဘာသာေရး အထြတ္အျမတ္ ပုဂိၢဳလ္မ်ား၊ သက္ႀကီးအိုႀကီးမ်ား၊ ရပ္လူႀကီးမ်ား၊ ေဆြႀကီးမ်ဳိးႀကီးမ်ား၊  ဆင္းရဲသားျပည္သူမ်ား စသည္ျဖင့္ ဖိတ္ေခၚၾကသည္။ က်မ္းျမတ္ကုရ္အာန္ကို သရြတ္ဇယ္ (ဟသမ္ ေအ ကုရ္အာန္) ၾကသည္။ တရားနာပြဲလည္း ျပဳလုပ္ၾကသည္။ တရားနာပြဲကို မ်ားေသာအားျဖင့္ လသာေသာ ညအခ်ိန္တြင္ က်င္းပၾကသည္။ တရားနာပြဲ ၿပီးဆံုးလွ်င္ စႏၵီး၊ ေဖ်ာ္ရည္ စသည္ျဖင့္ ေကြၽးေမြးဧည့္ခံသည္။  လိုအင္ဆႏၵ ျပည့္ဝေစေရး စုေပါင္း ဆုေတာင္းၾကသည္။ 

ဤသို႔ျဖင့္ ရက္ေရာလႉဒါန္းျခင္း၊ သဒၶါတရား ထက္သန္ေသာ ႐ိုဟင္ဂ်ာတို႔သည္ ကိစၥတိုင္းကို အေၾကာင္းျပဳ၍ ဆင္းရဲသား ျပည္သူတို႔အား လႉဒါန္းေကြၽးေမြးၾကသည္။ ဤသည္မွာ ႐ိုဟင္ဂ်ာ အအမ်ဳိးသားတို႔၏ မမြန္ျမတ္ေသာ စိတ္ေစတနာပင္ျဖစ္ေပသည္။ ႐ိုဟင္ဂ်ာ ဓေလ့ထံုးစံ၊ ယဥ္ေက်းမႈမ်ားကို မကြယ္မေပ်ာက္ေအာင္ ဝိုင္းဝန္း ထိန္းသိမ္းၾကရမည့္ တာဝန္မွာ ႐ိုဟင္ဂ်ာအမ်ဳိးသားတိုင္း၏ တာဝန္ပင္ျဖစ္ေပသတည္း။ 

÷÷÷÷÷÷÷÷÷÷÷÷×÷÷÷÷÷÷÷÷÷÷÷÷



Wednesday, May 29, 2019

ေခတ္အဆက္ဆက္က သင္ပုန္းႀကီးဖတ္စာ ကဗ်ာေလးမ်ား



မ်ဳိးဆက္ သံုးဆက္ ျဖတ္သန္းခဲ့ေသာ ေခတ္သံုးေခတ္ 
သင္ပုန္းႀကီးဖတ္စာ ကဗ်ာေလးမ်ား ။ ။
====================================

က-ကန္စြန္းပင္ ေရမွာရႊင္
ခ-ခရမ္းသီး ဓါးနဲ႔လွီး
ဂ-ဂဏန္းေကာင္ လက္မေထာင္
င-ငါးပုဏၰား ဟင္းခ်က္စား
စ-စံပယ္ျဖဴ ေမႊးၾကဴၾကဴ
ဆ-ဆရာႀကီး ေခါင္းေလာင္းတီး
ဇ-ဇလားမွာ ဆန္ထည့္ပါ
ည-ညေနခင္း ေလညင္းညင္း
တ-တေယာသံ တညံညံ
ထ-ထရံထက္ အိမ္ေျမွာင္တက္
ဒ-ဒရယ္ဖို (ဂ်ဳိ)ခ်ဳိတိုတို
ဓ-ဓနိငုတ္ ဓါးနဲ႔ခုတ္
န-နဖားမွာ ႀကိဳးလွ် ဳိ ပါ
ပ-ပလူတြင္း ပုရြက္ဆင္း
ဖ-ဖေယာင္းတိုင္ ၾကာပန္းကိုင္
ဗ-ဗလံုထိုး တို႔ေခ်ာင္းရိုး
မ-မရမ္းသီး ဆားနဲ႔ျမည္း
ယ-ယမေန သစ္ေကာင္းေပ
ရ-ရထားလွည္း ျမင္းႏြားဆြဲ
လ-လနတ္ေတာ္ မုန္႔ဆန္းေလွာ္
ဝ-ဝရီးက ဦးႀကီးပ
သ-သပိတ္လြယ္ ငွက္က်ားငယ္
ဟ-ဟတတ တံခါးဝ
အ-အမွာ လူ အအ

(ဆရာ မင္းသုဝဏ္)

=============

က-ကညစ္ ေပမွာျခစ္
ခ-ခရာ အသံသာ
ဂ-ဂဏန္း ေရမွာဖမ္း
င-ငရုတ္စိမ္း စပ္ရွိန္းရွိန္း
စ-စပါး တို႔အားထား
ဆ-ဆရာ ရိုေသပါ
ဇ-ဇရပ္မွာ တည္းခိုပါ
ည-ညအခါ လ သာသာ
တ-တလင္းဝယ္ စပါးနယ္
ထ-ထမနဲ တပို႔တြဲ
ဒ-ဒရယ္ေလး ေဘးမဲ့ေပး
ဓ-ဓနိပင္ အသံုးဝင္
န-နယုန္ ေလရူးသုန္
ပ-ပေလာင္ တို႔ညီေနာင္
ဖ-ဖရံုေပါ တို႔ယာေတာ
ဗ-ဗလ အင္အားျပ
ဘ-ဘယက္ ေရႊေဒါင္းခြက္
မ-မမ အေဖာ္ရ
ယ-ယမင္း ပပဝင္း
ရ-ရထား စီးလို႔သြား
လ-လမင္း ထိန္ထိန္လင္း
ဝ-ဝကေလး ဝိုင္းဝိုင္းေရး
သ-သမင္ အေျပးလွ်င္
အ-အလံ ေအာင္ပြဲခံ

(ဆရာ တကၠသိုလ္ ေမာင္ေမာင္ႀကီး)
=====================

က-ကေလးငယ္ ခ်စ္စဖြယ္
ခ-ခေရကံုး မေလးၿပံဳး
ဂ-ဂဏန္းသင္ ၿပံဳးရႊင္ရႊင္
င-ငခ်ိပ္ေပါင္း စားလို႔ေကာင္း
စ-စခန္းသာ ေတာင္တန္းျပာ
ဆ-ဆရာမ ရိုေသၾက
ဇ-ဇလပ္ျဖဴ သင္းၾကဴၾကဴ
ည-ညေနခင္း ေရခပ္ဆင္း
တ-တမာပင္ ရြာအဝင္
ထ-ထမင္းပြဲ လက္ဆုံႏႊဲ
ဒ-ဒရယ္ယုန္ သားမ်ဳိးစံု
ဓ-ဓနိတန္း ပင္လယ္ကမ္း
န-နဂါးေမာင္ အေမာက္ေထာင္
ပ-ပေလြမႈတ္ ကိုဖိုးတုတ္
ဖ-ဖရံုယို အလြန္ခ် ဳိ 
ဗ-ဗလႀကီး ဆင္ေျပာင္စီး
ဘ-ဘဖိုးအို ဆီးလို႔ႀကိဳ
မ-မမေလး ဝလံုးေရး
ယ-ယမင္းခင္ ကႀကိဳးဆင္
ရ-ရထားႀကီး ေပ်ာ္ေပ်ာ္စီး
လ-လဝါဝါ ထိန္ထိန္သာ
ဝ-ဝတုတ္တုတ္ ဖိုးဝရုပ္
သ-သေျပညိဳ ေအာင္ပြဲႀကိဳ
ဟ-ဟ ဟာ ဟ ရယ္လိုက္ရ
အ-အေမ တို႔တိုင္းျပည္(ေျပ)
ငါတို႔ခ်စ္တဲ့ေျမ။ ။

(ဆရာ တင္မိုး)
================
(3-10-2016)


Credit. to original. Uploader


Monday, May 27, 2019

လသာခ်ိန္ ကစားမလား၊ ႐ိုကစားနည္းနဲ႔ ျမဴးထူးၾက

ပံု-အင္တာနက္


လသာခ်ိန္ ကစားမလား၊ ႐ိုကစားနည္းနဲ႔ ျမဴးထူးၾက
🏄🏄🏄🏄🏄🏄🏄🏄🏄🏄🏄🏄🏄🏄🏄🏄

ေရးသား📚  ႐ိုဟင္ေလး


ေက်းလက္၌ ငယ္ဘဝကို ျဖတ္သန္းရတာကလည္း တမူထူးျခားလွပါတကား။ ေက်းလက္ပံုျပင္၊ ႐ိုးရာ၊ အားကစားေတြက လူငယ္ေတြရဲ႕ အဖိုးမျပတ္ႏိုင္တဲ့ ေပ်ာ္ပါးျမဴထူး အရြယ္ကေလးကို လန္းဆန္းေစပါတယ္။ အနာဂတ္ဘဝ ထူေထာင္ရာ အားျဖည့္ေစပါတယ္။  ဘဝတစ္သက္သာလံုးအတြက္ အာဟာရ သဖြယ္ ျဖစ္တဲ့ အဲ့ဒီအခ်ိန္ကာလကို တစ္ကိုယ္ေတာ္ထီးက်န္ ေနတဲ့ခါ တစိမ့္စိမ့္ ေတြးရင္ မ်က္ႏွာေငြလ ဝင္းပပနဲ႔ ဟိုေခတ္သို႔ တေခါက္ျပန္လွည့္ခ်င္တဲ့ခါ ျပန္လိုခ်င္တဲ့ ေတြးမဝတဲ့ ပီတိကို ခံစားေစရပါတယ္။


ယေန႔ေလာက္ မဖြံ႕ၿဖိဳးခဲ့ေသာ ေခတ္တေခတ္လည္း တို႔ေတြ ျဖတ္သန္းခဲ့ဖူးသည္။ ထိုေခတ္က ေခတ္မီ အီလက္ထရြန္နစ္ ပစၥည္းမ်ား ႐ုပ္ျမင္သံၾကား၊ မိုဘိုင္းဖုန္း၊ ဗီဒီယိုဂိမ္း စသည္တို႔ မရိွခဲ့ေခ်။ ထိုေခတ္က လူႀကီးေတြ၊ ကေလးေတြ ဘယ္လိုနည္းနဲ႔ ရွည္လ်ားေသာ ညည့္နက္ကို ကုန္ဆံုးေစသလဲ။ ဒါက ယေန႔ေခတ္ လူငယ္ေတြရဲ႕ သိလိုစိတ္ ေမးခြန္းတစ္ခုျဖစ္တယ္။

ေရွးေခတ္က လူေတြဟာ သက္ဆိုင္ရာ ပတ္ဝန္းက်င္အလိုက္၊ လူမ်ဳိးဓေလ့ထံုးစံအလိုက္  ညည့္အခါက်ရင္ ပံုျပင္ေတြေျပာ၊ ဒ႑ာရီေတြဖတ္၊ ေျမဝိုင္းကပြဲေတြနဲ႔ ေဖ်ာ္၊ စကားထာ ထိုးပြဲေတြလုပ္ စတဲ့ ကစားနည္း အမ်ဳိးမ်ဳိးျဖင့္ တိတ္ဆိတ္ေနေသာညကို ပြဲသဘင္ကဲ့သို႔ ေပ်ာ္ျမဴးၾကတယ္။ အဲ့လို ဂိမ္းေတြမွာ အိမ္တြင္း ကစားတဲ့ ဂိမ္းနဲ႔ ကြင္းျပင္ထြက္ ကစားရတဲ့ ဂိမ္း ဟူ၍ ႏွစ္မ်ဳိးရိွပါတယ္။  ဒီမွာ အိမ္တြင္းကစားတဲ့ ကစားနည္း အခ်ဳိ႕ကိုပဲ ေဆြးေႏြး တင္ျပသြားမွာျဖစ္ပါတယ္။ က်န္တဲ့ဟာကို ေနာက္က႑ေတြမွာ ေဆြးေႏြးေပးပါမယ္။


“Cíyalor dhor nái bagór dhor, guithguitha zunaffoor.”

ဤလကၤာကား လသာေသာ ညတြင္ ကေလးေတြ ကစားၾကဖို႔ ဖိတ္ေခၚသံျဖစ္တယ္။ “ေျမေခြး၊ က်ားတို႔ကို တစို႔တစိမွ ေၾကာက္စရာမလိုပါ၊ အေၾကာင္းမွာ လသည္ ေကာင္းကင္ေပၚ အလြန္ပင္ ေတာက္ပေနတယ္။ ထြက္လာၾကစို႔…ကေလးတို႔ေရ။”

ပံုျပင္ဖတ္ျခင္း ၿပီးဆံုးတဲ့အခါလည္း လကၤာခ်ဳိးၿပီး ပြဲၿပီးေစတယ္။


“Ek ceer nun, Kissá fún, 
Ek ceer morís, Kissá dóris,  
Ek ceér tel, Kissá gel.”

ကစားနည္းအမ်ဳိးမ်ဳိး
၁။ ေရာ္ခ်္ေဟာခ်္ ကားလား   
၂။ ဘာဂ္ကုမ္ ကားလား
၃။ ဩနီဘိုင္ေယာရ္ ေထာ္နီ ကားလား   
၄။ ဓူဓူကားလား  
၅။ ေမာ္လ္ ေကလား    
၆။ ဘာလ္တီ ကားလား  
၇။ ေဆာ္ဒီ ကိစၥာ့


၁။ ေရာ္ခ်္ေဟာ္ခ်္ ကားလား

ေရာ္ခ်္ေဟာ္ခ်္ ကားလား သည္ ညအခါ အိမ္တြင္း ကစားေသာ ကစားနည္း တစ္မ်ဳိးျဖစ္သည္။ ငယ္ရြယ္ေသာ ေယာက္်ား၊ မိန္းကေလးမေရြး ေပါင္းၿပီး ကစားႏိုင္သည္။ လသာေသာ ညမ်ားတြင္ သာမက လကြယ္ညမ်ားတြင္လည္း ကစားႏိုင္သည္။ အမ်ားဆံုးေတာ့ အိမ္တြင္း ကစားၾကသည္။ အိမ္ရိွ ညီကိုေမာင္ႏွမမ်ားေပါင္းၿပီး ကစားျမဴးထူးၾကသည္။

ကစားနည္းက သိပ္လြယ္ပါတယ္။ အဓိက ေရတြက္ရမယ့္ နံမယ္ ေျခာက္ခုကို တတ္ထားရသည္။ အဲ့ဒီ နံမယ္ ေျခာက္ခု ရတာနဲ႔ ကစားတတ္ၿပီ။ နံမယ္မ်ားမွာ-


၁။ ေရာခ်္         [Roic] 
၂။ ေဟာခ်္       [Hoic] 
၃။ သွ်ိေဂၤါ        [Cíñgo] 
၄။ ဘုလ္ဘူလီ [Bulbili] 
၅။ မာေလခ္     [Malek] 
၆။ မုစ္တာခ္     [Mustaq] တို႔ျဖစ္ၾကတယ္။

ကစားေဖာ္ ဘယ္ႏွေယာက္ မဆို တစ္ေပါင္းတစ္ခါတည္း ကစားႏိုင္တယ္။ ကစားနည္းရဲ႕ အဓိက အခ်က္က မွန္းရာေပါက္ျခင္း ျဖစ္တယ္။ ဦးစြာ ကစားေဖာ္ အားလံုးက လက္ႏွစ္ဖက္ကို လက္ေခ်ာင္းေတြျပန္႔ကာ ၾကမ္းေပၚတြင္ ခ်ထားရတယ္။ ၿပီးေတာ့ တစ္ေယာက္စီ မွန္းထားရာကို ေခၚေပးရတယ္။ ဥပမာ-တစ္ေယာက္က ROIC ေပါက္မယ္ မွန္းၿပီး Roic လို႔ေခၚရတယ္။ တစ္ဦးစီရဲ႕ ေခၚခ်က္ေတြကို ကိုယ္စီကိုယ္စီ မွတ္ထားရတယ္။ ၿပီးရင္ လက္ေတြ ျပန္တင္ယူၿပီးေတာ့ မိမိေခၚထားတဲ့ နံမယ္နဲ႔ ထိေအာင္ ခန္႔မွန္းၿပီး လက္ေခ်ာင္းေတြ ျပန္ၾကမ္းေပၚ ခ်ထားရတယ္။ (တစ္ေယာက္က ၁ ေခ်ာင္း၊ ေနာက္တေယာက္က ကိုးေခ်ာင္း၊ ေနာက္တစ္ေယာက္က 5 ေခ်ာင္း စသည္ျဖင့္ မိမိခန္႔မွန္းတာနဲ႔ ကိုက္ေအာင္ ခ်တာေပါ့) ၾကမ္းေပၚခ်ထားတဲ့ လက္ကို ျပန္တင္ယူလို႔မရဘူး။ ၾကမ္းေပၚမထိခင္ ဆိုရင္ တင္ၿပီး ျပန္ လက္ေခ်ာင္း အနည္းအမ်ားေျပာင္းၿပီးေတာ့ ခ်ႏိုင္တယ္။ အားလံုး ခ်ၿပီးသြားရင္ တစ္ေယာက္က လက္ေခ်ာင္းေတြ အားလံုးကို အစဥ္အလိုက္ ေရတြက္တယ္။ တစ္၊ ႏွစ္၊ သံုး၊ေလး ဆိုၿပီး ေရတြက္တာမဟုတ္ဘူးေနာ္။ ဟိုး ေရာခ်္၊ ေဟာခ်္၊ ခ်ီေဂၤါ၊ ဘုလ္ဘူလီ၊ မာေလခ္၊ မုစ္တာခ္ ဆိုၿပီး ေရတြက္နည္းနဲ႔ ေရတြက္တာျဖစ္တယ္။ လက္ေခ်ာင္း ေျခာက္ေခ်ာင္းထက္မ်ားရင္ မုစ္တာခ္ ၿပီးရင္ ျပန္အစ ေရာခ်္ကေန ေရတြက္တယ္။ ေနာက္ဆံုး လက္ေခ်ာင္း ကို ေရတြက္ေသာ နံမယ္သည္ ေပါက္တဲ့ နံမယ္ျဖစ္တယ္။ ေနာက္ဆံုး လက္ေခ်ာင္းထိ ေရာက္တဲ့အခါ ေဟာခ်္နဲ႔ ဆံုးတယ္ ဆိုပါစို႔၊ အစက ေဟခ်္ မွန္းေခၚခဲ့တဲ့ သူကႏိုင္သြားၿပီေပါ့……ဟား…ဟား

ႏိုင္တဲ့သူက ဘာလုပ္မယ္ ဆိုတာကို ကစားနည္းမစမီ ညီတူညီမွ် ဆံုးျဖတ္ရတယ္။ တစ္ခ်ိန္းစီ ေခါင္းကိုတုမယ္ သို႔မဟုတ္ လက္ဝါးကို လက္သန္း ၾကမ္းထိၿပီး အထက္သို႔ လက္မေျမာက္ျပန္႔ကာ သတ္မယ္။ ဒုတိယနည္းကို ႏွစ္ေယာက္တမ္း ကစားတာမွာ အသံုးမ်ားတယ္။ လက္ဝါးကို ခံသူက ႐ိုက္ခ်ိန္မွာ အေပၚသို႔ ျမင့္လိုက္ရင္ ႐ိုက္ခ်က္ လႊဲသြားႏိုင္တယ္။ ႐ိုက္ခ်က္လႊဲသြားရင္ ဆက္မ႐ိုက္ႏိုင္ေတာ့ဘူး။ ကစားနည္းကို ျပန္စရတယ္။ ဒီတစ္ခါ ႏိုင္တဲ့သူက သူ႕လက္ေခ်ာင္းကေနစၿပီး ဦးေဆာင္ေရတြက္မွာျဖစ္တယ္။ အထက္နည္းအတိုင္း ဆက္လက္ကစားတယ္။ မွန္းရာေပါက္တဲ့သူ ႏိုင္တယ္၊ ႐ံႈးတဲ့သူ ခံေပါ့…ဒီလိုနဲ႔ ညကို ေႏြးေႏြးေထြးေထြး ကုန္ဆံုးေစပါတယ္။

ဒီေလာက္ဆိုရင္ ေရွးေခတ္က ကစားနည္းတစ္ခုကို တတ္သြားၿပီ ထင္တယ္။ အိမ္မွာ ညီအစ္ကို ေမာင္ႏွမေတြနဲ႔အတူ ကစားၾကည့္ေပါ့။ ေပ်ာ္စရာလား သိရမယ္၊ ေရွးေခတ္က ေပ်ာ္ရႊင္မႈတစ္ခု ကိုယ္တိုင္ခံစားႏိုင္မယ္။ ကစားၾကရေအာင္…

၂။ ဘာဂ္ကုမ္ ကားလား [Bákkum Kalá]

ဤ ကစားနည္းသည္လည္းပဲ ညအခါ ကစားေသာ ကစားနည္းတစ္မ်ဳိးျဖစ္တယ္။ ေရာ္ခ်္ေဟာ္ခ်္ ကစားနည္းနဲ႔ ခပ္ဆင္ဆင္ တူပါတယ္။ အမ်ားအားျဖင့္ အိမ္တြင္း ကစားၾကတယ္။ ညည့္အခါမက ေန႔အခါ အားလပ္တဲ့ အခ်ိန္ေတြမွာလည္း ကစားၾကတာကို ေတြ႕ရတယ္။

ကစားနည္းရဲ႕ အဓိက ေသာ့ခ်က္က လကၤာ တစ္ပုဒ္ျဖစ္တယ္။ အဲ့ဒီလကၤာကို ေရတြက္ ကစားရတယ္။ လကၤာမွာ-


Bakkúm bakkúm kiáñraMuicé báiñggé thiañra. 

Muic maittou gilám dé,Keça fúçi moillám dé. 

Bóuzi re bóuzi suñra duf,Suñrat kiállá dán, sulot dóri an. 

Sul ká hala, Nak haçi féla .Nak ot ká lou, Borbái ór buo. 

Borbái borbái gozzon tole,Cóñço bái cóñço bái tetói gasór tole. 

Tetói faittou gilám dé,Áff e sótor dóijje dé. 

Elóm fath, delóm fath,Haçi féla cúnar hát.


လကၤာ ပါဒ တစ္ခုစီကို လက္တစ္ခ်ာင္းစီထိကာ ေရတြက္ရတယ္။ ကစားေဖာ္အားလံုးက လက္ႏွစ္ဖက္စီ ၾကမ္းျပင္ေပၚခ်ရတယ္ေပါ့။ ကစားေဖာ္ (၂)ေယာက္မက တေပါင္းတည္း ကစားႏိုင္တယ္။

ကစားနည္း

ကစားေဖာ္မ်ားသည္ ၾကမ္းျပင္တြင္ ဝိုင္းရံဝိုင္းဖြဲ႕ ထိုင္ၾကတယ္။ အစတြင္ Borsáb တစ္ေယာက္ ေရြးရတယ္။ သူငယ္ခ်င္း အားလံုးက လက္ႏွစ္ဖက္ စလံုးကို ၾကမ္းျပင္ေပၚခ်ထားရတယ္။ ၿပီးေတာ့ ေဘာရ္ဆာပ္ ျဖစ္သူက အထက္ေဖာ္ျပခဲ့တဲ့ လကၤာကို တစ္ပါဒစီ ဆိုရင္း လက္ဝါးတစ္ခုစီ လက္ဆုပ္ေထာင္နဲ႔ အသာေလး ထိရတယ္။ ခပ္မာမာထိလိုက္ရင္ နာမွာစိုးလို႔။  အဲ့လို ရြတ္ရင္းထိရင္းနဲ႔ လက္ေတြ ကုန္သြားၿပီ၊ လကၤာပုဒ္က မကုန္ေသးဘူးဆိုရင္ က်န္ေနတဲ့ လကၤာပါဒေတြကို ပထမလက္က ျပန္ရြတ္ထိရတယ္။ ဒီလိုနဲ႔ လကၤာတစ္ပုဒ္လံုး ကုန္သြားၿပီးဆိုရင္ လကၤာေနာက္ဆံုး ပါဒ ထိတဲ့ လက္ဟာ သိမ္းဆည္းခံလိုက္ရမယ့္ လက္ျဖစ္တယ္။ ဒီေတာ့ လက္တစ္လက္ ေလ်ာ့သြားၿပီေပါ့။ ေနာက္တစ္ခါ ျပန္စရတယ္။ ေနာက္ဆံုး ထိတဲ့လက္ကို သိမ္းလိုက္… ဒီလိုနဲ႔ ကစားရင္း လက္ေတြ ကုန္သြားတဲ့အထိ ကစားရတယ္။ ေနာက္ဆံုး လက္တစ္လက္ က်န္တဲ့သူက ဗိုလ္ျဖစ္ေနၿပီေပါ့။

ဒုတိယ ေက်ာ့အေနနဲ႔ ေမးေျဖ ကစားရတယ္။ ဗိုလ္က်တဲ့သူက က်န္တဲ့သူေတြထံ ေမးရမွာျဖစ္တယ္။
ေမးခြန္းကေတာ့…


ေမး- Tor hát hone loigiyé? 
ေျဖ- bilaiye. 
ေမး- Bilaiye toré kidiyé? 
ေျဖ- Hóñlá Múla. 
ေမး- Hóñla Múla haré diyós? 
ေျဖ- Tor natiré.

၃။ ဩနီဘိုင္ေယာရ္ ေထာ္နီ ကားလား

ဒီကစားနည္းကလည္း အထက္က ေဖာ္ျပခဲ့တဲ့ ကစားနည္းေတြရဲ႕ အုပ္စုလို႔ပဲ သတ္မွတ္ႏိုင္တယ္။  လကၤာရြတ္ ကစားရတဲ့ ကစားနည္းျဖစ္တယ္။ ကစားပံုကစားနည္းကေတာ့ နည္းနည္းျခားတယ္။ ဖြက္ထားတဲ့ ပစၥည္းေလး တစ္ခုကို ရွာေဖြနည္းျဖစ္တယ္။ ကစားေဖာ္ ႏွစ္ေယာက္မက ကစားႏိုင္တယ္။ ကစားေဖာ္မ်ားေလ ပိုေကာင္းေလေပါ့။ ၁၀ ေယာက္ထက္ မ်ားရင္ေတာ့ ႐ႈပ္ကုန္မယ္။ ပါးစပ္က ရြက္ရမယ့္ လကၤာမွာ ေအာက္ပါအတိုင္းျဖစ္တယ္။


Oní báiyór thooni, 
Árgua gásor boiro ni, 
Áre hawwá áré zaa, 
Maár hawwá dud bát ha, 
Aaré hawwa, leikká fuissá 
Harttú asé harttú nái 
Hoói félla hawwar maa.


ဒီလကၤာကို အဓိက တတ္ထားရမယ္။ ကဲ့… ကစားနည္း သင္ေပးမယ္!

ကစားနည္း

ပထမဦးဆံုး Hawwa တစ္ေယာက္ေရြးရတယ္။ Hawwa ဆိုသူက ဖြက္ထားတဲ့ဟာကို ရွာေပးမယ့္ သူျဖစ္တယ္။ ကစားပြဲ မစခင္ေတာ့ ေခါင္းပန္းလွန္ ေရြးတယ္။ ၿပီးရင္ ကစားေဖာ္ေတြက လက္ကို ကိုယ္စီကိုယ္စီ ကိုယ္နဲ႔ကပ္ ဖိထားရတယ္။ တစ္ေယာက္က ဖြက္မယ့္ တုတ္တိုတုတ္စ သို႔မဟုတ္  အျခားတစ္ခုခုကို လက္ဆုပ္ထဲ မျမင္ရေအာင္ ကိုင္ၿပီး ကစားေဖာ္ေတြရဲ႕ လက္ထဲကို ႏိႈက္ေပးရတယ္။ ႏိႈက္ေပးတဲ့အခါ ပါးစပ္က အထက္လကၤာကို ရြတ္ရတယ္။ လကၤာ မဆံုးခင္ တုတ္တိုတုတ္စကို ကစားေဖာ္ တစ္ေယာက္ေယာက္၏ လက္ထဲမွာ ေျပာင္းဖြက္ထားရတယ္။ ဟာဝါ လုပ္သူက သူတို႔ ကစားေနတာကို ေသေသခ်ာခ်ာ ေစာင့္ၾကည့္ေနရတယ္။ လကၤာဆံုးတာနဲ႔ ဟာဝါက ရွာေပးရမယ့္ အခ်ိန္တန္ၿပီ။ သူက ကစားခဲ့တဲ့ အမႈအရာကို ခ်င့္တြက္ၿပီး ကစားေနတဲ့သူေတြထဲမွ တုတ္တိုစ ရိွမယ္လို႔ ယူဆတဲ့သူကို ေထာက္ျပေပးရတယ္။  သူေထာက္ျပတဲ့ သူထံ တုတ္တိုစ ရွာေတြ႕ရင္ ႏိုင္သြားၿပီ။ ဒီတစ္ခါ ဟာဝါလုပ္သူက ကစားရမယ္။ အဖမ္းခံရသူက ဟာဝါလုပ္ရမယ္။ ဒီအတိုင္း ဖြက္ရွာၿပီး ကစားရင္ ညကေလးကို ေပ်ာ္ေပ်ာ္ရႊင္ရႊင္ ကုန္ဆံုးၾကတာေပါ့။

ဆက္လက္ေစာင့္ေမွ်ာ္ပါ…

ေက်းလက္ ဆိုတာနဲ႔ အညာေဒသ ေတာေတာင္ ပတ္ကံုး ဝန္းရံေနတဲ့ ပတ္ဝန္းက်င္ျဖစ္တယ္။ အိုင္းခ်င္း ကဗ်ာေတြမွာ အလြန္ကို ေရွးေတာရြာတို႔ သိျမင္ခံစားႏိုင္တယ္။ ပတ္ဝန္းက်င္အေလွ်ာက္ သူတို႔ရဲ႕ ငယ္ရြယ္ဘဝဟာလည္း





Friday, May 24, 2019

အာလ္ေဗဒါ ႏိုးေဆာ္ေတး [Alveda]

ပံု- အညာေဒသ၊ RK ေရးဆြဲ



Albeda [ႏိုးေဆာ္ေတး]


ေရးသား- ႐ိုဟင္ေလး

အလ္ေဗဒါသည္ ညအိပ္စက္သူ အေပါင္းတို႔အား ေကာင္းမႈကုသိုလ္ျပဳလုပ္ရန္ အိပ္ရာမွ ႏိုးေပးအပ္ေသာ ႐ိုဟင္ဂ်ာ႐ိုးရာ ေတးတစ္မ်ဳိးျဖစ္ပါသည္။ အထူးသျဖင့္ ရမဒြါန္ ဝါလတြင္း သန္းေခါင္ေက်ာ္ တြင္ အိပ္ရာမွ ႏိုးေပးေသာ ႏိုးေဆာ္ေတး တစ္မ်ဳိးျဖစ္သည္။ ရမဒါန္လ [႐ိုဟင္ဂ်ာ အေခၚ ႐ုဇာစၥာန္] ေရာက္လာသည့္ႏွင့္ တၿပိဳင္နက္ ႐ိုဟင္ဂ်ာ ႐ိုးရာယဥ္ေက်းမႈ တစ္ခုသည္ မိုးေရရရိွ၍ အဖူးသစ္ အပြင့္သစ္ ဖူးပြင့္လာသကဲ့သို႔  ရွင္သန္လာေလသည္။ ယင္းကား အျခားမဟုတ္ အလ္ေဗဒါ ေတးသံပင္ ျဖစ္သည္။ ယင္းသံကား ေကာင္းမႈကုသိုလ္ျပဳလုပ္ရန္ ႏိုးေဆာ္ေသာ ေတးသံျဖစ္သည္။ နိဗၺာန္ေဆာ္သံတည္း။ အလ္ေဗဒါ သည္ အရဗီဘာသာ စကားမွ ဆင္းသက္လာေသာ ေမြးစား စကားလံုးျဖစ္သည္။ အဓိပၸာယ္မွာ “ခြဲခြာျခင္း” ျဖစ္သည္။ ဆိုလိုသည္မွာ ညအိပ္ရာမွ ခြဲခြာျခင္းျဖစ္သည္။ 

ဟိုးေရွးေခတ္ စပီကာမ်ား၊  အသံခ်ဲ႕စက္မ်ား မေပၚေသးသည့္ ကာလမွာ စေဟရီ အခ်ိန္ အိပ္ရာမွတက္ၿပီး အခ်ိန္မီ ဝါခ်ည္ရန္ အခက္အခဲမ်ား ရိွခဲ့သည္။ အိစၥလာမ္ဘာသာဝင္မ်ားသည္ အမ်ဳိးမ်ဳိးေသာ နည္းလမ္းမ်ားကို အသံုးျပဳခဲ့ၾကသည္။ နာရီမ်ားလည္း မေပၚေသးေခ်။ ထိုအခါ လူတို႔သည္ ဦးခ်ဳိတံပိုး [ခ်ီးညာ] မႈတ္၍ ေသာ္လည္းေကာင္း၊ ကုလားတက္မ်ား [တက္ခ္] ၊ ေမာင္း တီး၍ေသာ္လည္းေကာင္း အခ်ိန္မ်ားကို သတိေပး ႏိုးေဆာ္ေပးၾကသည္။ 

ရမဒါန္လတြင္မူ ဦးခ်ဳိတံပိုး မႈတ္သည့္အျပင္ ေက်းရြာလူငယ္လူပ်ဳိမ်ား စုေပါင္းကာ လူ (၁၀)ေယာက္၊ (၁၂)ေယာက္စီ အုပ္စု တစ္ဖြဲ႕ႏွစ္ဖြဲ႕ ဖြဲ႕ကာ စေဟရီခ်ိန္  ႏိုးေဆာ္ရန္အတြက္ သီခ်င္းမ်ားကို အၿပိဳင္အဆိုင္  ဖြဲ႕ဆိုၾကသည္။ အဖြဲ႕တစ္ဖြဲ႕တြင္ ေခါင္းေဆာင္ တစ္ဦးစီ သတ္မွတ္ေပးၾကသည္။ တစ္ဖြဲ႕ တစ္ရက္စီ၊ တပတ္စီ စသည္ျဖင့္ တာဝန္ယူၾကသည္။ ၿပီးေနာက္ သန္းေခါင္ေက်ာ္ ၃ ခ်က္တီးေလာက္တြင္ ထိုလူငယ္အဖြဲ႕သည္ သီခ်င္းမ်ားကို တညီညီ တခ်ဳိခ်ဳိ ေအာ္ဟစ္ ဆိုကာ ရြာတစ္ခုလံုးလည္ပတ္၍ အိပ္ေမာက်ေနသည့္ လူမ်ားကို ဝါခ်ည္ရန္ ႏိုးေဆာ္ေပးၾကပါသည္။ “အို အလႅာဟ့္ ေက်းကြၽန္အေပါင္းတို႔၊ အိပ္ရာမွ ထၾကေလာ၊ ဥပုသ္ တည္ေဆာက္ၾကေလာ၊ ေကာင္းမႈ ကုသိုလ္ျပဳၾကေလာ” စသည္ျဖင့္ နိဗၺာန္အက်ဳိးကို ၫႊန္ျပေခၚျခင္း၊ ၾကား၌ အလ္ေဗဒါေတးမ်ားကို ညီညီညာညာ ဆိုျခင္းျဖင့္ ရြာလည္း တညံညံျဖစ္လာ၍ လူတို႔လည္း အိပ္ရာမွ ႏိုးလာကာ ဝါခ်ည္ရန္ ျပင္ဆင္ၾကေလသည္။

အလ္ေဗဒါ လူငယ္အဖြဲ႕သည္ ညတိုင္းညတိုင္း ရြာကို တစ္ပတ္၊ ႏွစ္ပတ္လည္ကာ ႏိုးေဆာ္ၾကသည္။ ထိုအလ္ေဗဒါ ေတးသံသည္ လူတို႔၏ စိတ္ကို ၾကည္ႏူးေစသည္။ ေကာင္းမႈ ကုသိုလ္ျပဳလုပ္ရန္ စိတ္ႏုမ်ား တစိမ့္စိမ့္ ဖြားလာၾကသည္။  ဥဒါဟ႐ုဏ္ အျဖစ္ အလ္ေဗဒါေတး တစ္ပိုဒ္၊ ႏွစ္ပိုဒ္ကို ေအာက္တြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။ 

(၁)

Añrá lee rekkwá juwan 

Bañgi zargoi mosít gán 
Mosítór lá kíyal goillé 
Faiba Jonnot gán.

(၂)


Cúkkur bare Juma ailé 

nomaz forthé Mosít nokula, 
Zár baricá Mosit táke ekhélá.

ရမဇာန္လ ကုန္ဆံုးမည့္ ေနာက္ဆံုးည  သရဝီ[ျမတ္တမန္ေတာ္ စြႏၷတ္ေတာ္အရ ဥပုသ္ေဆာက္ရန္ ဝတ္ျပဳရေသာ ႏုမာဇ္တစ္မ်ဳိး] အၿပီးတြင္ ထို အလ္ေဗဒါ လူငယ္လူပ်ဳိအဖြဲ႕မ်ားကို သက္ဆိုင္ရာ ရပ္ကြက္ေက်းရြာမွ ဆုလာဘ္ေငြမ်ား၊ အဝတ္တန္ဆာမ်ား ခ်ီးျမင့္ေပးၾကသည္။ ၎ဆုေငြကို အလ္ေဗဒါ လူငယ္အဖြဲ႕ဝင္မ်ားက အညီအမွ် ခြဲေဝ ယူၾကေလသည္။ မနက္ျဖန္ အိဒ္ပြဲသို႔ သံုးေဆာင္မည့္ အသံုးစရိတ္ ရရိွသြားသျဖင့္ အလြန္ပင္ ေပ်ာ္ရႊင္ၾကေလသည္။ ေပ်ာ္…ေပ်ာ္ ႏႊဲၾကေပါ့ …

အာလ္ေဗဒါႏွင့္ အလြမ္းကို ကဗ်ာဆရာမ်ားက အမ်ဳိးမ်ဳိး စာပန္းခ်ီေရးျခယ္ၾကသည္။ ကဗ်ာဆရာ ေမာင္လတ္က ေရးဖြဲ႕ခဲ့ေသာ အာလ္ေဗဒါ ကဗ်ာကို စာ႐ႈသူတို႔ ဖတ္႐ႈခံစားႏိုင္ရန္ ရင္ခုန္သံကဗ်ာဥယ်ာဥ္ ကဗ်ာစာမ်က္ႏွာမွ  ကူးယူေဖာ္ျပေပးပါသည္။

ကဗ်ာဆရာသည္ မိမိငယ္စဥ္အခါ မိမိ၏ေမြးရပ္ဇာတိ၌ ေပ်ာ္ဖူးခဲ့သည့္ အလ္ေဗဒါ ေတးသံမ်ားကို လြမ္းေနေၾကာင္း ေဖာ္ျပထားသည္။ “တုႏိႈင္းမမီ ဘယ္သံစဥ္” ဟူ၍ မည္သည့္ သံစဥ္မွ အလ္ေဗဒါ ေတးသံေလာက္ ၾကည္ႏူးႏိုင္သည္ မရိွဟု တင္စားေရးဖြဲ႕ထားသည္။ 

အာလ္ေဗဒါ

ၾကာခဲ့​ေလၿပီ …

ဟိုခ်ိန္တုန္​းက
ေပ်ာ္ရႊင္ျမဴးထူး ခံစားခဲ့ဖူး
တို႔ရပ္ဌာေန ေမြးရပ္ေျမဝယ္
တိတ္​ဆိတ္ၿငိမ္သက္​ သန္းေခါင္ေက်ာ္မွ
ရမ္ဇာန္ျမတ္ေတာ္ ႏိုးေဆာ္သံကို
သာယာနာဖြယ္ နားဆင္ရသည္
တုႏိႈင္းမမီ ဘယ္သံစဥ္။

ခံစားခဲ့သူ လြမ္းရသူမို႔

စိတ္ထိန္းဖို႔က ခက္ခဲလွ၍
သတိရတိုင္း ငိုရရွာသည္​
ေခတ္မီသံစံု အလံုးစံုကုိ
အစားထိုးကာ နားဆင္​ပါလည္း
တုႏိႈင္းမမီ ဘယ္သံစဥ္။

(ေမာင္လတ္)

20-5-2019

ေနာက္ပိုင္းကာလတြင္ အလ္ေဗဒါသည္ တေျဖးေျဖး အားေပ်ာ့လာခဲ့သည္။ အေၾကာင္းမွာ အသံခ်ဲ႕စက္မ်ား ေခတ္စားလာသည္ႏွင့္အမွ် အလ္ေဗဒါလည္း ေပ်ာက္ကြယ္လာသည္။ ႐ိုဟင္ဂ်ာတို႔သည္ အလ္ေဗဒါေတး အစား နာသီယာ ေခၚ ဘာသာေရး ဂုဏ္ရည္ဖြဲ႕ ေတးကို အစားထိုးလာခဲ့သည္။ ရမဒြါန္ေရာက္တိုင္း ေက်းရြာရပ္ကြက္တိုင္းမွ အသံခ်ဲ႕စက္မ်ား တညံညံဖြင့္ကာ နာသီယာေတးမ်ား သီဆိုေပးၾကကာ အိပ္ရာမွ ထ၍ ဝါခ်ည္ရန္ ႏိုးေပးၾကသည္။ 

႐ိုဟင္ဂ်ာတို႔၏ ေရွးယဥ္ေက်းမႈ ဓေလ့ထံုးစံ တစ္ခုျဖစ္ေသာ အလ္ေဗဒါ ကို မေပ်ာက္ကြယ္ႏိုင္ေအာင္ ထိန္းသိမ္းၾကပါစို႔။ 


Sunday, May 19, 2019

Prince Qajar (သို႔မဟုတ္) အလွတရားရဲ႕ နိယာမကို ေတာ္လွန္ခဲ့သူ



သကၠရာဇ္​ ၁၉၀၀ ဝန္​းက်င္​က ပါ႐ွားျပည္​မွာ ထင္​႐ွားခဲ့တဲ့ ​ေတာ္​ဝင္​မင္​းသမီး Zahra Khanum ျဖစ္တယ္။
သူမရဲ႕နာမည္အရင္းက ​ Taj Al Saltaneh Qajar (1884-1936)၊ မင္​းဆက္​ Naser Al Din Shah Qajar ရဲ႕ သမီး​​ေတာ္ Princess Qajar လို႔လည္​း​ေခၚၾကတယ္​။ သူမရဲ႕ ျငင္းဆိုမႈေၾကာင့္ အမ်ိဳးေကာင္းသား ေတာ္ဝင္လူငယ္ ၁၃ ေယာက္ အသည္းကြဲၿပီး ကိုယ့္ကိုယ္ကို အဆံုး စီရင္ ခဲ့ပါတယ္။

Princess Qajar (သို႔မဟုတ္) အလွတရားရဲ႕နိယာမကိုေတာ္လွန္ခဲ့သူ

သူဟာ အီရန္ႏိုင္ငံရဲ႕ အမ်ိဳးသမီးအခြင့္အေရး လႈပ္ရွားသူျဖစ္သလို ပန္းခ်ီ စာေပစတဲ့ေနရာမွာလည္း အင္မတန္ ထူးခြၽန္ပါတယ္။ ေခတ္ပညာတတ္ အမ်ိဳးသမီးတေယာက္ျဖစ္ျပီး သူမရဲ႕အိမ္မွာတစ္ပတ္ကို တစ္ခါ စာေပေဆြးေႏြးပြဲ လုပ္ပီး ႏိုင္ငံေရးနဲ့အမ်ိဳးသမီးေတြရဲ႕ လူ႔အခြင့္အေရးစတာေတြကို ႏွီးေႏွာဖလွယ္တယ္။  ေျပာရရင္ သူ႔ေခတ္သူ႔အခါက အတိုင္းထက္လြန္​ေ​​​တာ္တဲ့ ပညာတတ္အမ်ိဳးသမီးတေယာက္ေပါ့။


ဘာသာေရး႐ိုးရာ အစဥ္အလာအရ ဝတ္ဆင္ရတဲ့ Hijab ကို စြန္႔ပီး အေနာက္တိုင္းဝတ္စံုကို ရဲရဲႀကီး စတင္ဝတ္ဆင္ခဲ့တဲ့ ပထမဆံုးအာရပ္အမ်ိဳးသမီး တစ္ဦးျဖစ္တယ္။ သူ႔ရဲ႕အေၾကာင္းကို လက္ရွိမွာ အီရန္ရဲ႕ ၿမိဳ႕ေတာ္ တီဟီရန္ တကၠသိုလ္ကေန ဟားဗတ္အထိ သင္႐ုိးထဲမွာ သင္ရပါတယ္။

ဓာတ္ပံု႐ိုက္တာ ဝါသနာပါတယ္။ ကဗ်ာေတြေကာင္းေကာင္းဖြဲ႕တတ္သလို စာအုပ္ေတြလည္း ထုတ္တယ္။
ထိုေခတ္ကအီရန္ျပည္ရဲ႕  ေျမေအာက္ အမ်ိဳးသမီးအခြင့္အေရးေတာင္းဆိုတဲ့အဖြဲ့ကို စတင္ တည္ေထာင္တာ လည္း သူပဲျဖစ္တယ္။

အရည္အခ်င္းရွိတဲ့သူမဟာ ထိုေခတ္က အီရန္(ပါရွား)ျပည္ရဲ႕အလွဆံုး အမ်ိဳးသမီးအျဖစ္ သတ္မွတ္ခံရသလို ေယာက်္ားေတြရဲ႕ေပၚျပဴလာျဖစ္ခံရဆံုး အမ်ိဳးသမီးလည္းျဖစ္ျပီး သူမရဲ့ အလွအပအေၾကာင္းကို ေယာက်္ားေတြဟာ ကဗ်ာေတြသီ သီခ်င္းေတြပါဖြဲ့ဆိုၾကပါတယ္။

Qajar မင္းသမီးဟာ အမ်ိဳးသားေပါင္း ၁၀၀ေက်ာ္ရဲ႕ လက္ထပ္ခြင့္ေတာင္းခံျခင္းကိုခံခဲ့ရျပီး သူျငင္းပယ္ခဲ့တဲ့ အထဲက ၁၃ေယာက္ဟာ သူ႔အခ်စ္ကို မရလို႔ ကိုယ့္ကိုယ္ကိုေတာင္ေသေၾကာင္းႀကံခဲ့ပါတယ္။

တကယ္ေတာ့ မင္းသမီး Qajar ဟာ ပံုမွန္အျမင္အရဆို အရပ္ပုပုနဲ႔ဝဝဖိုင့္ဖိုင့္ အမ်ိဳးသမီးတေယာက္ပါ။  ဒါ့အျပင္ မ်က္ႏွာကလည္း အမ်ိဳးသမီးမဆန္ပဲႏႈတ္ခမ္းေမြးေရးေရးနဲ႔ ပံုမွန္လူေတြရဲ႕ အလွတရားဆိုတဲ့ "စံ"နဲ႔ယွဥ္ရင္ ဘာမွမဆိုင္ပါဘူး။

ထိုေခတ္က ပါရွားျပည္က လူေတြရဲ့ စဥ္းစားေတြးေခၚမႈဟာ အရမ္းေကာင္းတယ္။  ပညာတတ္ေတြလည္း ေပါမ်ားတယ္။ Qajar မင္းသမီးရဲ႕အေဖ ဘုရင္ႀကီး Naser Al Din ဟာ မိန္းမေခ်ာေလးမ်ားကို အလြန္ႏွစ္သက္ပါတယ္။ တေန႔မွာ သူေမးခြန္းတခုကို စဥ္းစားမိခဲ့ပါတယ္။

A painting of ‘Esmat (painter unknown) in
the Bahman Bayani Collection. Courtesy
 
Women’s Worlds in Qajar Iran

"မိန္းကေလးတေယာက္ရဲ့ စစ္မွန္တဲ့ အလွတရားဆိုတာ ဘာလဲ"တဲ့။
တကယ္ေခ်ာေမာပီး ဆြဲေဆာင္မႈရွိတဲ့ မိန္းကေလးဆိုတာ ပိန္ရမယ္၊ မဝရဘူး၊  အသားအေရေလးက ၾကည္ပီးေဖြးေဖြးေလးနဲ႔ ရွိရမယ္ဆိုတဲ့ လူေတြရဲ႕အျမင္ကို ဘုရင္ႀကီးအေနနဲ႔ လက္မခံခ်င္ေတာ့ဘူး။  သူဟာေန႔တိုင္း မိန္းမေခ်ာေလးေတြနဲ႔ ထိေတြ႔ျမင္ေနရတာပဲ။ သူ႔အတြက္ဘာမွ မဆန္းဘူး။
တျဖည္းျဖည္း သူနားလည္လာတယ္။ လူေတြနားလည္ထားတဲ့ မိန္းမတေယာက္ရဲ႕ စစ္မွန္တဲ့ အလွတရားဆိုတာ ႐ုပ္ရည္ေပၚ မူတည္တယ္ဆိုတဲ့ေခတ္ေဟာင္းက အယူေတြကို သူေျမလွန္ဖို႔ ႀကိဳးစားတယ္။ ဘုရင္ျဖစ္တဲ့သူ႔ရဲ႕ အယူအဆကို ပါရွားျပည္ရဲ႕ပညာတတ္ အသိုင္းအဝိုင္းက လက္ခံတယ္။ ဒီလိုနဲ႔ပဲ တိုင္းျပည္တခုလံုးက လက္ခံလာတယ္ဆိုပါေတာ့။

၁၉၀၀ခုနစ္ေက်ာ္ဦးပိုင္းကာလ ပါရွားျပည္က မိန္းမတေယာက္ရဲ့ အလွတရားအေပၚခံယူတဲ့ သေဘာထားဟာ အဲ့လိုကိုေျပာင္းသြားတာပါ။

ဒီလိုအခ်ိန္မွာ Qajar မင္းသမီးလို အမ်ိဳးသမီးေတြအတြက္ တန္းတူအခြင့္အေရးကိုေတာင္းဆိုရဲတဲ့ ပညာတတ္ အမ်ိဳးသမီးထြက္လာတယ္။ ေခါင္းေဆာင္စိတ္ရွိျပီး အရည္အခ်င္းျပည့္ဝတဲ့ သူမကို လိုခ်င္တဲ့ေယာက္်ားေတြ ဝိုင္းဝိုင္းလည္လာတာ ဆန္းေတာ့မဆန္းဘူး။

ဤသို႔ုျဖင့္ Qajar မင္းသမီးဟာ ေယာက်္ားတိုင္းရဲ႕ လိုခ်င္ရတဲ့ မိန္းမသားတေယာက္ျဖစ္လာတာေပါ့။
သင္႔​အေနနဲ႔ သူမ်ားလွတယ္ဆိုတိုင္း လိုက္ႀကိဳက္ဖို႔မလိုဘူး။ သူမ်ားလွတိုင္း သူ႔လို လိုက္လွဖို႔လည္း မလိုဘူး။
သင့္​မွာလည္း ကိုယ္ပိုင္အလွတရား ဆိုတာရွိတယ္။ ကိုယ့္ရဲ႕႐ုပ္ရည္ပိုင္ဆိုင္မႈနဲ႔ ပတ္သက္လို့
အျခား လူတေယာက္ရဲ႕ ဆံုးျဖတ္ခြင့္ကို သင္​ခံယူေနစရာ မလိုပါဘူး။

အလွတရားဆိုတာ ျပင္ပ႐ုပ္ရည္ေပၚမွာပဲရွိေနတာမွ မဟုတ္တာ။  သင့္​ရဲ႕အက်င့္သိကၡာ စိတ္ဓာတ္ အရည္အခ်င္း ဒါေတြက ႐ုပ္ရည္အသြင္အျပင္ထက္ပိုတဲ့ တကယ့္ အလွတရားျဖစ္ပါတယ္။

သင္​ဘယ္လို ဝတ္တယ္စားတယ္၊ ဒါေတြက အဓိက မက်ပါဘူး။  အဓိကက ကိုယ့္ကိုယ္ကို ယံုၾကည္မႈ ရွိေနဖို႔ပါပဲ။

အလွတရားဟာ စစ္မွန္တဲ႔ အရည္အခ်င္း မဟုတ္ပါဘူး။  အရည္အခ်င္းကေတာ့ စစ္မွန္တဲ့ အလွတရား တစ္ခုျဖစ္ႏိုင္ပါလိမ့္မယ္။

Qajar မင္းသမီးဟာ ဒီ့အတြက္ အေကာင္းဆံုး သက္ေသျပခဲ့ပီးပါျပီ။ သူလွသလို လိုက္လွႏိုင္ဖို႔ သင့္​မွာ အရည္အခ်င္းေတြ အမ်ားႀကီးလိုပါလိမ့္မယ္။

မိန္​းမတစ္​​ေယာက္​ရဲ႕ အလွဆိုတာ .. အဆင္​းမဟုတ္​ပဲ အခ်င္​းဆိုတာ သက္​​ေသျပသြားတဲ့ သူတစ္​​ေယာက္​ဆိုလည္​း မမွားပါဘူး။

#may


Monday, May 6, 2019

Azur Taim




Azur Taim

Lekóyá- RohangKing

Yián ki zindegi sinta bóra,
Honó taim nái tíyai sai bállá.

Goru soól ór dóil gastalar nise,
honó taim nái tíyai saité.

Bonortú añárá fári zaite,
Sulhaça luwar kér dhuwar nise.
Honó taim nái tíyai saité.

Dinor fooré sóra sonke,
 Tarar doillá raitot mazé.
Honó taim nái tiyái saité.

Cúndor maiyyá áñça saité,
Tar téñg hondilla nase.
Honó taim nái tíyai saité.

Tar fudki háñcá sugór tú niyoli
Mugót aité,
Honó taim nái soiñ goitté.

E zindegi yián oibóu gorib fáçá,
Zodi oilé sinta bóra.
Añárattú honó taim no táilé tíyai saibóllá. 


Hót: William Henry Davis ór “Leisure” Ceér or kullumkala torjuma.