တာလီဘန်တို့ ထိန်းသိမ်းထားရာ အစ္စလာမ်ဘာသာသို့ ကူးပြောင်းသွားသော သြစတြေးလျ ကထိက အာဖဂန်နစ္စတန်သို့ ပြန်လာရန် စီစဉ်နေ

တာလီဘန်ခေါင်းဆောင် ဟက္ကာနီနှင့် ဩစတြေးလျ ကတိက တွေ့ဆုံစဉ်

ဆစ်ဒနီ- တာလီဘန်တို့၏ ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံခဲ့ရသော ဩစတြေးလျ ကထိကတစ်ဦးသည် တာလီဘန်အစိုးရကို ကူညီရန် အာဖဂန်နစ္စတန်သို့ ပြန်သွားဖို့ ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။

နိုင်ငံတကာ သတင်းအေဂျင်စီ၏ အဆိုအရ သြစတြေးလျ ကထိက Timothy Wax အား တာလီဘန်တို့ ၃ နှစ်ကြာ ဖမ်းဆီးထားပြီးနောက် အဓိက တပ်မှူးများ လွတ်မြောက်ရေးအတွက် လဲလှယ်ပေးခဲ့ရာမှ ပြန်လည် လွတ်မြောက်လာခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ 

အကျဉ်းကျနေစဉ်အတွင်း Timothy သည် အစ္စလာမ်ဘာသာသို့ ကူးပြောင်းခဲ့ပြီး ၎င်း၏နာမည်ကို Gabriel Omar ဟု ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ ထောင်မှလွှတ်လာကတည်းက သြစတြေးလျမှာ နေထိုင်နေပေမယ့် အခု တာလီဘန်အစိုးရကို ထောက်ခံဖို့ ဆုံးဖြတ်ထားပါတယ်။

အင်တာဗျူးတစ်ခုတွင် ဩစတေးလျကထိကက “ကျွန်တော် အာဖဂန်နစ္စတန် ကလေးတွေကို အထီးကျန် မထားနိုင်ပါဘူး။ ပညာရေးအတွက် အစိုးရကို ကူညီချင်ပါတယ်။”

သြစတြေးလျ ကထိကသည် အာဖဂန်နစ္စတန်သို့ ပြန်လာရန် ဆစ်ခ်အသိုင်းအဝန်းအား မေတ္တာရပ်ခံပြီး ပါလီမန်အမတ်ဟောင်း Narendra Singh Khalsa သည် တာလီဘန်ဝန်ကြီး Sirajuddin Haqqani နှင့် တွေ့ဆုံရန် စီစဉ်ခဲ့ကြောင်း အခိုင်အမာ ပြောကြားခဲ့သည်။

ဩစတေးလျကထိကကို ကဘူးလ်တက္ကသိုလ် ဂိတ်ပေါက်ကနေ ၂၀၁၆ ခုနှစ်မှာ ပြန်ပေးဆွဲခံခဲ့ရပြီး ၂၀၁၉ ခုနှစ်မှာ Anas Haqqani နဲ့ Khalil Haqqani တို့ကို ပြန်လွှတ်ပေးခဲ့ပြီး အပြန်အလှန်အနေနဲ့ ကတိကကို ပြန်လွှတ်ပေးခဲ့တာ ဖြစ်ပါသည်။

— နတ်မျက်စိ

(၆)ႏွစ္သား ကေလး ကုရ္အာန္က်မ္းေတာ္ျမတ္ တစ္က်မ္းလံုး ႏႈတ္က်က္ေဆာင္

ေမာလ္ဒိုက္ ႏိုင္ငံမွ (၆)ႏွစ္သား ကေလး ကုရ္အာန္က်မ္းေတာ္ျမတ္ တစ္က်မ္းလံုး ႏႈတ္က်က္ေဆာင္

ကမာၻေပၚတြင္ က်မ္းျမတ္ကုရ္အာန္မွအပ အျခား ကုရ္အာန္ေလာက္ အရြယ္အစားရိွေသာ မည္သည့္က်မ္းကိုမွ သိန္းေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာေသာ လူတို႔က ႏႈတ္က်က္ေဆာင္သည္မရိွပါ။

ေမာလ္ဒိုက္ႏိုင္ငံသား ယူဆုဖ္ ဘင္ မာဇင္ အမည္ရိွသားငယ္သည္ ထိုအဆို၏ အရွင္လတ္လတ္ သာဓကတစ္ခုပင္ ျဖစ္ေပသည္။ သူသည္ က်မ္းေတာ္ျမတ္ကုရ္အာန္ တစ္က်မ္းလံုးကို အာဂံုေဆာင္ၿပီးေနာက္ ေမာလ္ဒိုက္ႏိုင္ငံ၏ အသက္အငယ္ဆံုး ဟာဖိဇ္း ျဖစ္လာခဲ့သည္။ သူသည္ အသက္ ၆ ႏွစ္အရြယ္တြင္ စာမ်က္ႏွာ ၆၀၄ မ်က္ႏွာရိွေသာ ကုရ္အာန္က်မ္းေတာ္ တစ္က်မ္းလံုးကို ႏႈတ္တက္ေဆာင္ႏိုင္ခဲ့သည္။ ကုရ္အာန္က်မ္းေတာ္လာ အာယာတ္ေတာ္၏ သက္ေသခံျခင္းလည္း ေရာက္သည္။ ကုရ္အာန္က်မ္းေတာ္ အာယာတ္ (၅၄း၁၇) တြင္ 

“
وَلَقَدْ يَسَّرْنَا ٱلْقُرْءَانَ لِلذِّكْرِ فَهَلْ مِن مُّدَّكِرٍ
 ”

အဓိပၸာယ္- ထိုမွတစ္ပါး ဧကန္မလြဲ ငါရွင္ေတာ္ျမတ္သည္ ကုရ္အာန္က်မ္းေတာ္ျမတ္ကို က်က္မွတ္တရား ရယူႏိုင္ရန္အလို႔ငွာ  လြယ္ကူေစေတာ္မူခဲ့ရာ က်က္မွတ္တရား ရယူသူတစ္ဦး တစ္ေယာက္ရိွသည္ေလာ” ဟုေဖာ္ျပထားသည္။ အလႅာဟ္အသွ်င္ျမတ္သည္ က်မ္းေတာ္ကုရ္အာန္ကို အာဂံုေဆာင္ရန္ လြယ္ကူေအာင္ ျပဳလုပ္ထားေသာေၾကာင့္ ကမာၻတစ္ဝန္း ေထာင္ေသာင္းမက မ်ားစြာေသာ မြတ္စလင္တို႔သည္ ကုရ္အာန္က်မ္းျမတ္ကို အုပ္ျပည့္ အာဂံုေဆာင္ႏိုင္ျခင္း ျဖစ္ေပသည္။ 

ေမာလ္ဒိုက္ႏိုင္ငံ သာသနာ့ ဝန္ႀကီး ေဒါက္တာ အဟ္မတ္ ဇာဟီးရ္ အာလီက ကုရ္အာန္က်မ္းျမတ္ကို အာဂံုေဆာင္ခဲ့ေသာ အသက္ ၆ နွစ္အရြယ္ ယူဆုဖ္ဘင္ မာဇင္ကို သူ၏ ထူးထူးျခားျခား ေအာင္ျမင္မႈအတြက္  ခ်ီးက်ဴးခဲ့သည္။ ယူဆုဖ္ဘင္ မာဇင္ကို မာဇင္ကို သူ႕မိဘမ်ားႏွင့္အတူ သာသနာ့ေကာင္စီ ဝန္ႀကီးဌာနသို႔ ဖိတ္ေခၚ ေတြ႕ဆံုခဲ့သည္။ 

ေဒါက္တာ အဟ္မတ္ ဇာဟီးရ္သည္  ယူဆုဖ္ဘင္ မာဇင္ကို ဆုေပါင္းမ်ားစြာႏွင့္လည္း ခ်ီးျမႇင့္ဂုဏ္ျပဳခဲ့သည္။ ထို႔အျပင္  ယူဆုဖ္ဘင္မာဇင္ကို ႏိုင္ငံေတာ္ ကုရ္အာန္ဟာဖီဇ္ေတာ္မ်ား စာရင္းတြင္ မထည့္သြင္းမီ ကုရ္အာန္က်မ္းေတာ္ ေကာ္မတီ ေရွ႕ေမွာက္တြင္ ကုရ္အာန္က်မ္း တစ္အုပ္လံုးကို ရြတ္ဖတ္ျပခဲ့ေလသည္။ 

ကုရ္အာန္က်မ္းေတာ္ အာယာတ္ (၁၅း ၉) တြင္ -

“
إِنَّا نَحْنُ نَزَّلْنَا ٱلذِّكْرَ وَإِنَّا لَهُۥ لَحَٰفِظُونَ
”

အဓိပၸာယ္- ဧကန္စင္စစ္ ငါအရွင္ျမတ္သည္ပင္လွ်င္  ဤ ဆံုးမဩဝါဒတည္းဟူေသာ ကုရ္အာန္က်မ္းေတာ္ျမတ္ကို ခ်ေပးသနားေတာ္မူခဲ့သည္။ ထိုမွတစ္ပါး ဧကန္မလြဲ  ငါအရွင္ျမတ္သည္ပင္လွ်င္ ယင္းဆံုးမဩဝါဒကို ထိန္းသိမ္းေစာင့္ေရွာက္ေတာ္မူမည့္ အရွင္ျမတ္ ျဖစ္ေတာ္မူေပသတည္း။” ဟု ေဖာ္ျပထားသည္။

ယူဆုဖ္ဘင္မာဇင္သည္ အသက္အငယ္ဆံုး ကုရ္အာန္က်မ္းျမတ္အာဂံုေဆာင္သူ အျဖစ္ သမိုင္းတြင္ခဲ့ေလသည္။ 


(နတ္မ်က္စိ  တင္ျပသည္။)

ေနာ္ေဝက သာသနာ့ သူရဲေကာင္း

ေနာ္ေဝက သာသနာ့ သူရဲေကာင္း

တင္ဆက္သူ- နတ္မ်က္စိ |

ယခုတေလာ၌ ကမၻာတစ္လႊားရွိ မြတ္စ္လင္မ္မ်ားသည္ 'ကုရ္အာန္ကာကြယ္သူ' ဟု ကင္ပြန္းတပ္ ဂုဏ္ျပဳေျပာဆိုေနေသာ ေနာ္ေဝမွ ရဲရဲေတာက္လူငယ္ တစ္ေယာက္ ဆိုရွယ္မီဒီယာတြင္ အထူး ပ်ံ႕ႏွံ႔ေနသည္။ 

၂၀၁၉ ခု ႏိုဝင္ဘာလ ၂၂ ရက္ ၊ ေနာ္ေဝႏိုင္ငံ၊ ခရစ္တီယင္ဆန္ၿမိဳ႕ [Kristiansand] ၌ အိစၥလာမ္ ဆန္႔က်င္ေရး ဆႏၵျပပြဲတစ္ခုကို ေနာ္ေဝႏိုင္ငံအိစၥလာမ္ဘာသာရပ္တန႔္ေရး [ Stop Islamisation of Norway ] လႈပ္ရွားမႈမွ ဦးေဆာင္ ျပဳလုပ္ခဲ့သည္။ ထိုဆႏၵျပပြဲတြင္ SIAN ကို ဦးေဆာင္သူ Lars Thorsen က အိစၥလာမ္ဘာသာ၏ အထိတ္အျမတ္ က်မ္းျဖစ္ေသာ ကုရ္အာန္ က်မ္းေတာ္ျမတ္ကို မီး႐ိႈ႕ဖ်က္ဆီးရန္ ႀကိဳးစားေနစဥ္ အသက္ ၂၂ အရြယ္ လူငယ္တစ္ဦးသည္ ကင္ပိန္းဧရိယာ ထဲသို႔ ႐ုတ္တရက္ ခုန္ေက်ာ္ဝင္လာကာ အယူသည္း လူယုတ္ လားစ္ တိုစိန္ ကို ေျခႏွင့္ ကန္ေက်ာက္ တိုက္ခိုက္ခဲ့သည္။ 

အစၥလာမ္ဆန႔္က်င္ေရးအဖြဲ႕ကို ဆႏၵျပရာတြင္ ကုရ္အာန္က်မ္းျမတ္ကို မီး႐ိႈ႕လွ်င္ တုန္႔ျပန္တိုက္ခိုက္မႈေတြ ျဖစ္လာႏိုင္ဖြယ္ရိွသျဖင့္ လံုးလံုးလ်ားလ်ား ေရွာင္သင့္ေၾကာင္း၊  ေဒသခံရဲအရာရွိမ်ားမွ  သတိေပးမႈမ်ား ရွိခဲ့ေသာ္လည္း လိုက္ေလ်ာနာခံျခင္းမရိွဘဲ ဤလူမဆန္အယူသည္းေသာ လားစ္ တိုစိန္ ဆိုသူက မိုက္မိုက္မဲမဲ က်ဴးလြန္လိုက္သည္။  

ကမၻာတစ္ဝွမ္းရွိ မြတ္စလင္မ္မ်ားသည္ ကူစိုင္ ရာရွစ္ ကို လူမႈမီဒီယာမ်ားမွတဆင့္  ေထာက္ခံခ်ီးမြမ္းလာသည္။ လူမႈမီဒီယာ ပလက္ေဖာင္းမ်ားေပၚတြင္ ပ်ံ႕ႏွံ႔ေနသည့္ ဗီဒီယိုတစ္ခုတြင္ ကူစိုင္ ရာရွစ္ သည္ စင္ၾကည္သန႔္ရွင္းေသာ က်မ္းေတာ္ျမတ္ကို ရႈတ္ခ်ခံရျခင္းမွ ကာကြယ္ရန္ ျခေသၤ့ကဲ့သို႔ လမ္းဆို႔ကာ မ်ားကို ခုန္ေက်ာ္သြားေနသည္ကို ေတြ႕ျမင္နိုင္သည္။

မြတ္စ္လင္မ္သူရဲေကာင္း ကူစိုင္ ရာရွစ္ သည္ Thorsen ၏ အက်ႌကိုင္ၿပီး ဆြဲငင္လွည့္ရစ္ပတ္လိုက္သည္။ အစၥလာမ္ဆန႔္က်င္ေရးအဖြဲ႕ ေခါင္းေဆာင္အား ကန္ထုတ္ရန္ ႀကိဳးစားၿပီးေနာက္ တိုက္ခိုက္သူသည္ ေျမျပင္သို႔ က်သြားသည္။ ထို႔ေနာက္  Thorsen အနားသို႔ အျခားသူမ်ား  အလ်င္အျမန္ ေျပးဝင္လာသည္ႏွင့္ ေဒသခံရဲမ်ားသည္ တိုက္ပြဲကိုရပ္တန႔္ရန္ ႀကိဳးစားခဲ့သည္။

ေဒသခံရဲမ်ားသည္ Thorsen ႏွင့္  တိုက္ခိုက္သူမ်ားကို ခ်က္ခ်င္းပင္ ဖမ္းဆီးေခၚေဆာင္သြားခဲ့ ေၾကာင္း ေဒသခံမီဒီယာမ်ားမွ ေဖာ္ျပခဲ့သည္။

အစီရင္ခံစာမ်ားအရ က်မ္းေတာ္ျမတ္ကုရ္အာန္  (၂) ေစာင္ကို ခ်ီတက္ဆႏၵျပေနစဥ္ အမွိုက္ပုံးထဲ ပစ္ခ်ခံခဲ့ရၿပီး လူယုတ္မာ Thorsen သည္ အျခားတစ္ေစာင္အား မီးရွို႕ပစ္ရန္ ႀကိဳးစားခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။

#ilyas_Hero_of_Muslim_Ummah, 
#Norway, #Defender_of_Quran, 
#TheGloriousQuran 

အမ်ဳိးသမီးေတြ အိေႁႏၵမဲ့ ဝတ္ဆင္မႈကို ရြံ႕ရွာသျဖင့္ ခရစ္ယာန္ဂိုဏ္းအုပ္ တစ္ပါး အိစၥလာမ္ဘာသာသို႔ ကူးေျပာင္း

ကင္ညာ ခရစ္ယာန္ဂိုဏ္းအုပ္ တစ္ပါး အိစၥလာမ္ဘာသာသို႔ ကူးေျပာင္းၿပီး သူကိုးကြယ္ခဲ့တဲ့ ခရစ္ယာန္ေက်ာင္းကိုပါ ပလီေက်ာင္းေတာ္အျဖစ္ ေျပာင္းလဲေပးခဲ့တယ္။ ခရစ္ယာန္ဘာသာဝင္ အမ်ဳိးသမီးေတြဟာ အိေႁႏၵမဲ့ ဝတ္ဆင္ၿပီးေတာ့ သူ႕ေက်ာင္းထဲ ဝင္လာတာကို သူမေက်နပ္ဘူး။ အဲဒီသူေတြနဲ႔အတူ သူၾကာၾကာ မရပ္တည္ႏိုင္ပါဘူး လို႔ ဆိုပါတယ္။ 

“က်ေနာ္ရဲ႕ ေက်ာင္းေတာ္က ႏိုင္းလ္ဂိုရီွ ဘုရားဖိတ္ ေက်ာင္းေတာ္ျဖစ္တယ္။ သို႔ေသာ္ ယခု အဲ့ဒီေက်ာင္းဟာ ႏိုင္းလ္ဂိုရီွ ဂ်ာမီယာ ဗလီဝတ္ျပဳေက်ာင္းေတာ္ပါပဲ။” ခရစ္ယာန္ဂိုဏ္းအုပ္ ခ်ားလ္စ္ ေအာ့ဝါနီ ( Bishop Charles Okwany )ဟာလဲ ယခု အိစၥမိုက္လ္ ေအာ့ဝါနီ ( Ismael Okwany ) အျဖစ္ အမည္ ေျပာင္းလဲ လိုက္ေၾကာင္း The Nairobian သို႔ ေျပာပါတယ္။ 

က်ေနာ့္ရဲ႕ ခရစ္ယာန္ဂိုဏ္းအုပ္ သက္တမ္းအတြင္းမွာ က်ေနာ္ဟာ Malindi, Mombasa, Nairobi ႏွင့္ Tanzania ျမိဳ႕တို႔တြင္ ဘုရားသခင္ရဲ႕ ႏႈတ္ခပါတ္ေတာ္ကို တရားေဟာရန္ ရည္ရြယ္ခ်က္နဲ႔ ခရီးထြက္ခဲ့ဖူးတယ္။

က်ေနာ္ဟာ အဲ့ဒီအခြင့္အေရးကို အခြင့္ေကာင္းယူကာ အဲ့ေဒသမွာေနထိုင္တဲ့  ခရစ္ယာန္ဘာသာဝင္ႏွင့္ အိစၥလာမ္ဘာသာဝင္ရဲ႕ ဆက္ဆံမႈ ဓေလ့ထံုးစံ၊ ယဥ္ေက်းမႈေတြကို ေလ့လာခြင့္ရခဲ့တယ္။ အဲ့ဒီ ေလ့လာခ်က္မွ  အိစၥလာမ္ဘာသာဟာ သာ၍ ေကာင္းမြန္မွန္ကန္တဲ့ ဘာသာျဖစ္ေၾကာင္း နိဂံုးတစ္ခု အေနနဲ႔ ဆံုးျဖတ္ႏိုင္ခဲ့တယ္။” ဟု သူ ထည့္သြင္း ေျပာျပခဲ့တယ္။ 

သမၼာက်မ္းစာရဲ႕ သြန္သင္မႈဟာ ေက်ာင္းေတာ္ထဲမွာ ကာမစိတ္ဆႏၵ ႏိုးေဆာ္သလိုျဖစ္ေနတ့ဲ ဝတ္စား ဆင္ယင္မႈကို အားမေပးၾကဘူး။  ဒါေပမဲ့ တခ်ဳိ႕အမ်ဳိးသမီးေတြဟာ မီနီစကတ္ နဲ႔ အတြင္း ခႏၶာကိုယ္ကို ေပၚလြင္ေစတဲ့ အျခားအဝတ္အစားေတြကို ဝတ္ဆင္ၾကေနဆဲျဖစ္တယ္” လို႔ ေအာ့ဝါနီက ဆိုပါတယ္။ 

တဆက္တည္း အိေႁႏၵမဲ့ ဝတ္ဆင္တဲ့ အမ်ဳိးသမီးေတြက ခရစ္ယာန္ဘုန္းေတာ္ႀကီးေတြကိုပင္ မွားေနေၾကာင္း ေသြးေဆာင္ဖ်ားေယာင္ေလ့ရိွတယ္။ 

ကံမေကာင္း အားေလ်ာ္စြာ က်ေနာ္ အိေႁႏၵမဲ့ ဝတ္စားဆင္ယင္မႈကို နိမ့္ခ် ႐ႈတ္ခ်တဲ့အခါ တခ်ဳိ႕ လူေတြက က်ေနာ္မွားေနေၾကာင္း ထင္ၾကတယ္။ သူတို႔ဟာ ဘုရားသခင့္ အလိုဆႏၵေတာ္ကို ဆန္႔က်င္ေနတယ္ လို႔   ေအာ့ဝါနီက ဆိုပါတယ္။ 

ေအာ့ဝါနီက သူ႕အိစၥလာမ္ခရီးကို ကီစီး စီရင္စု( Kisii County )ရိွ မြတ္စလင္ေခါင္းေဆာင္မ်ားထံ သြားေရာက္လည္ပတ္ျခင္းျဖင့္ စတင္ခဲ့တယ္။ သူတို႔ကို ေအာ့ဝါနီရဲ႕ ရည္ရြယ္ခ်က္ေတြ ရွင္းျပတယ္။  ၿပီးေနာက္ သူ႕ကို ရန္ဂြယ္ ( Rangwe ) အီမာမ္ မုစ္တာဖာဆိုေက( Mustafa Saoke ) ထံ ၫႊန္းေပးခဲ့ တယ္။

စက္တင္ဘာလ ၂၆ တြင္ ေအာ့ဝါနီ ဟာ မိမိဆႏၵအေလ်ွာက္ အီစၥလာမ္ဘာသာသို႔ တရားဝင္ ကူးေျပာင္းကာ သူ႕ ခရစ္ယာန္ေက်ာင္း၏ အျခားအဖြဲ႕ဝင္ ၂၃ ဦး လည္း ေနာက္မွ ပူးေပါင္းလာခဲ့တယ္။

Kagan ရပ္ကြက္ရဲ႕ မြတ္စလင္ ၃၃ ေယာက္ အဖြဲ႕ဝင္အျဖစ္ စာရင္းသြင္းေပးရန္ ဆံုးျဖတ္ၿပီးေနာက္  လက္ရိွ အေျခအေနတြင္ အဲ့ဒီပလီရဲ႕ လူဦးေရမွာ ၆၃ ေယာက္ရိွလာၿပီ။ 

မြတ္စလင္ တစ္ဦးျဖစ္လာၿပီးေနာက္ ေအာ့ဝါနီဟာ သူ႕ဘာသာသစ္နဲ႔ ပတ္သတ္ၿပီ ပို၍ သိခ်င္စိတ္ျဖစ္လာ တယ္။ 

အီစၥလာမ္ဘာသာ၌ ဘုရားသခင္ ႏႈတ္ကပါတ္ေတာ္ေတြကို တရားေဟာေျပာႏိုင္ရန္ အလို႔ငွာ က်ေနာ္ဟာ အိစၥလာမ္ သာသနာ့နဲ႔သက္ဆိုင္တဲ့ သင္တန္းတစ္ခု တက္ခ်င္တယ္။ လို႔လဲ အင္တာဗ်ဴးမွာ ေျပာသြားတယ္။ 

က်ေနာ္ တစ္ခါမွ ဘုရားသခင္ သာသနာဆိုင္ရာ သီအိုလိုဂ်ီ သင္တန္းေတြကို မတက္ခဲ့ဖူးဘူး။ ဒီတစ္ေခါက္ေတာ့ က်ေနာ့္ရဲ႕ စလံုး ေရး “စ” ျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။ 

(နတ္မ်က္စိ ဘာသာျပန္သည္။) 

မော်လာနာ ဆွေဒူလ်အာမိန် (ခရိုင် ဓမ္မသတ်ချုပ်)

ဟဒ္ဒီစ်ပါမောက္ခ မော်လနာ ဆွေဒူလ်အာမိန် [၁၉၂၈-၂၀၁၄]

ရေးသား ✴ လူထုဝဏ္ဏ| ထူးချွန်ထင်ရှား ရိုဟင်ဂျာ |

မော်လနာ၏ အမည်ရင်းမှာ ဆွေဒူလ်အာမိန် ဖြစ်သည်။ ဖခင်မှာ ဦးရှားကဲရ်မိုဟာမတ် (ခ) လာလု ဖြစ်သည်။  မောင်းတောမြို့နယ်၊ မောဏ်ဒေါ့မ [ မောင်နှမ] ကျေးရွာ ဇာတိ ဖြစ်သည်။ [မောဏ်ဓော့မာ အမည်ရလာခြင်းမှာ ၎င်းရွာနားရှိ တောင်စွယ် နှစ်ခုကို အစွဲပြုခြင်း ဖြစ်သည်ဟု ယူဆကြသည်။ ရိုဟင်ဂျာ သမိုင်း၊ ဒဏ္ဍာရီအရ ၎င်း တောင်ထိပ်တွင် ဟာနီဖာမင်း နှင့် ကာယာပူရီ ဘုရင်မ၏ ဂူရှိသည်ဟု ယုံကြယ်ကြသည်။ အင်္ဂလိပိလို ယင်းတောင်ထိပ်ကို Mount Tomb ဟု ခေါ်ရာမှ မောဏ်ဓော့မာ ဖြစ်လာခြင်းဖြစ်သည်။ ၁၉၆၀ နောက်ပိုင်း တွင် ဗမာနာမယ်ပြောင်းနေချိန်၌ ‘ မောင်နှမ’ ဖြစ်လာရသည်_ ရိုသုတ] မိုဟာဒ္ဒေစ်ဆာပ် သခင်သည် ၁၉၅၆ ခုနှစ်တွင် ဂျာမီယာ အာရ်ှရောဖီယာ၊ လာဟိုမြို့မှ ဖာဇေလ် ဘွဲ့ ရရှိခဲ့သည်။ ( ဂျာမီယာ အာရ်ှရောဖီယာ တက္ကသိုလ်ကို ဟဂျရသ် မော်လနာ မိုဟမ္မဒ် ဟူစိန် (ရဟ) ဟလီဖာ တာနဝီ ဆာပ် က ၁၉၅၄ ခုနှစ်တွင် တည်ထောင်ခဲ့သည်။) 

မိုဟဒ္ဒီးစ်ဘွဲ့ရရှိပြီးနောက် အမိမြေ အာရ်ကာန်သို့ ပြန်ရောက်လာလေသည်။ ၁၉၅၇ ခုနှစ်မှ စ၍ မဒ်ရာဆာ အာလီယာ ရှီလ်ဒါဖာရာ တွင် သင်ကြားပို့ချမှု စတင်ခဲ့သည်။ ၎င်းနောက် အခြားကျောင်း တစ်ကျောင်းတွင် ပြောင်းရွှေ့ ပညာပို့ချခဲ့သည်။ ၁၉၈၀ ပြည့်နှစ်ခန့်တွင် မိုဟဒ္ဒေစ်ဆာပ် သခင်သည် မင်္ဂလာကြီး (ဖေရင်ဖြူ) အာရဗီကျောင်း၏ ကျောင်းအုပ်နှင့် ရှေ့ခ်အုလ် ဟာဒီးစ် (Sheik ul Haddis) ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ထို ရာထူးနှင့် ၁၉၈၅ ခုနှစ် အထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ 

မိုဟဒ္ဒေစ်ဆာပ်သခင်နှင့် ခေတ်ပြိုင် သာသနာ့ပညာရှင်များမှာ မော်လနာ အဘူလ်ဟူစိန် ၊ အာရောပ်ရှား ရွာ ဇာတိ (မဒ်ရဆာဟ် သရ်ဆိန္ဒာ ၊ ကရာချီ ဘွဲ့ရ)၊ မော်လနာ အဗ္ဗဒူလ် ဟာကိမ် ၊ ကူဝါလ်ဘီလ် ဇာတိ၊ မော်လနာ မိုဟာမ္မဒ် အာမိန်၊ ဆာလီပြင်ရင် ဇာတိ၊ မော်လနာ မူနီရ် ဆာပ် စသည်တို့ ဖြစ်ကြသည်။ 

၁၉၈၅ ခုနှစ်တွင် မိုဟဒ္ဒေစ်ဆာပ်သခင်သည် မိမိ၏ ဇာတိမောင်နှမကျေးရွာ၌ မဒ်ရာဆာ သောဝ်ဟီးဒီယား အမည်ဖြင့် အာရဗီကျောင်း တစ်ကျောင်း ထူထောင်ခဲ့လေသည်။ ၎င်း ကျောင်းတွင် ဒိုရာအေ ဟာဒီးစ်တန်း အထိ သင်ကြားပို့ချသည်။ မိုဟဒ္ဒေစ်ဆာပ်သခင်၏ သားသမီးများမှာ ဆရာ ဒိန်းမိုဟမ္မဒ် (လောကဓာတ် ပညာသင်)၊ မော်လနာ နူရ်မိုဟမ္မဒ်၊ အဲရ်ဖာန် (စိတ္တဇဝေဒနာရှင်) နှင့် သမက်တော် ရှော်ဟီးဒ် မော်လနာ ဟူစိန်းအဟ်မဒ် (ဘ) မော်လနာ မဂ်ဘူလ်အဟ်မဒ် (ရေတွင်းပြင်ဇာတိ၊ နယ်မြေ (၅) ငါးခူးရ စခန်း၌ စွပ်စွဲခံ အကျယ်ချုပ် ဖမ်းဆီးထားစဉ် ကွပ်မျက်ခံရခြင်း(ရှဟီးဒ်) ဖြစ်သည်) တို့ဖြစ်ကြသည်။ 

 ဆရာကြီးမြတ်သခင်တို့ နှုတ်ပါးစပ်မှ မိုဟဒ္ဒေစ်ဆာပ်သခင်၏ ချီးမွမ်းစကား

ဟဇရသ် မဒ်နီ သခင်၏ တပည့်တော် ဒါရုလ်အူလုမ် တက္ကသိုလ်၊ ကရာချီမြို့ ၏ ဟဒီးစ်ပြဆရာ မော်လနာ ဂူလာမ် မိုဟမ္မဒ် ဆာပ် သခင်သည် ၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် စာသင်ခန်းတွင် စာပြနေချိန်၌ မိန့်ဆိုသည်မှာ “ အို…ဗမာနိုင်ငံက ကျောင်းသားတွေ၊ အသင်တို့ သည်မှာ အဘယ်ကြောင့် ရောက်လာရသလဲ! ခပ်သိမ်းသော ပညာကို ဆွေဒူလ်အာမိန်က ယူဆောင်သွားခဲ့ပြီ။” တဆက်တည်း မိန့်တော်မူသည်မှာ-

“ဒါရုလ်အူလုမ် အာရဗီ တက္ကသိုလ်မှ ဘွဲ့ရရှိပြီး ကျွန်ုပ်အား ဂျာမီယာ အရ်ှရောဖီယား ၌ ဂျလာလိုင်န်ကျမ်း၊ ဟေဒါယာကျမ်း စသည့် တို့ကို ပို့ချရန် ခန့်အပ်လေသည်။ 

စာသင်ခန်းတွင် ဗမာပြည်မှ ကျောင်းသားတစ်ဦးကို မြင်တွေ့ရ၏။ ၎င်းမှာ အရပ်အမင်း သိပ်မမြင့်လှချေ။ ဒါပေမဲ့ သူ့ ဉာဏ်ရည်ကား မိုးထိအောင် ပါရမီရှင် တစ်ပါးတည်း။ သူ့၏ ဥာဏ်ကောင်း မြင့်မြတ်မှု၊ ကြိုးစားအားထုတ်မှုကို ငါ ကိုယ်တိုင်ပင် အံ့ဩမိသည်။ သူကား အခြားမဟုတ်၊ မင်းတို့ပြည်မှ ဆွေဒူလ်အာမိန် ပင်ဖြစ်သည်။ ဆွေဒူလ်အမိန်သည် ဒိုရာဟာဒီးစ်တန်းကို ဂျာမီယာ အရ်ှရဖီယား၌ သင်ယူခဲ့သည်။ နှစ်ဆုံး စာမေးပွဲတွင် အဆင့်(၁) ဖြင့် အောင်မြင်သဖြင့်ေ7ရွှတံဆိပ် ချီးမြှင့်ခြင်းခံရသည်။ အစိုးရထံမှလည်း ဗမာပြည်အပြန် ရထား လက်မှတ်နှင့် ခရီးစရိတ်ကို ဆုနှင်း ဂုဏ်ပြုခဲ့သည်။” 

ဆက်လက်ပြီး ပြောပြခဲ့သည်မှာ “ဒါရူလ်အုလုမ် ကရာချီ၏ လက်ရှိ နာဇေမ် (ညွှန်ကြားရေးမှူး)၊ ဟာဒီးစ် ကျမ်းပြဆရာကြီး မော်လနာ ရှောမ်ရှူဟောခ် ဂျော်လာလ် အာဘာဒီနှင့် ဆွေဒူလ်အာမိန်တို့မှာ အတန်းဖော် ကျောင်းနေဖက် သူငယ်ချင်းများဖြစ်ကြပါတယ်။ သူတို့သည် ငါထံမှ ဂျလာလိုင်န်ကျမ်းနှင့် ဟေဒါယာကျမ်း တို့ကို သင်ယူခဲ့တယ်။ အကယ်၍ ကိယာမတ်ရှင်ပြန်ထမည့်နေ့တွင် အလ္လာဟ် အရှင်တော်မြတ်က ကျွန်တော်ကို “အို… ဂူလာမ် မိုဟမ္မဒ်၊ သင် ဘာတွေယူဆောင်လာသလဲ” ဟု မေးမြန်းတော်မူခဲ့လျှင် ငါသည် ဆွေဒူလ်အာမိန်နှင့် ရှောမ်ရှူဟောခ် တို့ကို ပြသတော်မူမည်။” 

မိုဟဒ္ဒေစ်ဆာပ် သခင်သည် စိတ်ပညာနှင့် ဒဿနိကဗေဒတွင် အလွန်ပင် ကျွမ်းကျင်နားလည်သူ ဖြစ်သည်။ သခင်သည်  " سبحانه مااعظم شانه" နှင့် ပတ်သက်၍ နှစ်ဝက်တိုင်တိုင် ရှင်းပြကောင်း ရှင်းပြနိုင်သူဖြစ် သည်။ သမုဒ္ဒရာသဖွယ် ပညာ စီးဆင်းသော၊ ရွှေတိုက်တော်ကြီးသဖွယ် သိုလှောင်ထားသော ပညာရှင် တစ်ပါးဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် မိုဟဒ္ဒေစ်ဆာပ် သခင်ထက် ကျော်ကြားသော ဒဿနိ   ကဗေဒ ပညာရှင် ရှိမည်ဟု မထင်မိပါ။ 

ဘုန်းတော်များ

သခင်သည် တစ်ခါက စာသင်ခန်း၌ စာပို့ချနေချိန်တွင် တပည့်တို့အား ပြောကြားသည်မှာ- “အလ္လာဟ်ရှင်တော်မြတ်က ငါ့အား အရာ သုံးခုကို ချီးမြှင့်တော်မူသည်။ ယင်းမှာ (၁) မိုနာဇရာ ခေါ် ထိပ်တိုက် စကားထိုး ပညာရည်လု ပြိုင်ပွဲ (Educational Debate) ဖြစ်သည်။ ပညာရည်လု စကားထိုး ပြိုင်ပွဲတွင် တစ်ဖက်သား ပြိုင်ဖက်ကို ရှုံးနိမ့်စေရန် ငါ့ရဲ့ လက်ဝဲဘက် အလုပ်တစ်ခုသာ။ (၂) အသံကျယ်လောင်စွာဖြင့် သင်ပြ ပို့ချနိုင်ခြင်း။ အသံချဲ့စက်ပမာ သံကျယ်ကျယ် ပို့ချနိုင်သည်။ (၃) လျင်မြန်စွာ လမ်းလျှောက်နိုင်စွမ်း၊ တစ်ချိန်က ရှိခ်ဒါရ်ပါရာ၌ စာသင်ပြနေချိန်တွင် မောင်နှမကျေးရွာမှ ကညင်းတန်းကျေးရွာ (၁၁မိုင်)ကို ခြေလျင် သွား၍ စာသင်ပြသည်။” ဟု ကိုယ့်ကိုယ်ကို ချီးမွှမ်းပြောဆိုခဲ့သည်။  

မိုဟဒ္ဒေစ်ဆာပ် သခင်မှာ ရုက္ခဗေဒလဲ အသိကဲလွန်လှသည်။ တောတောင်၌ ပေါက်သည့် မြောက်မြားစွာသော သစ်ပင်ပန်းပင်များ၏ အသီးအပန်းများ အမျိုးအစားကို လည်းကောင်း၊ အသုံးဝင်ပုံကို လည်းကောင်း အထွေထွေ အသိပညာများနှင့် ကျွမ်းဝင်သိရှိသည်။ တစ်ခါက မိုဟဒ္ဒေစ်ဆာပ် သခင်၏ သမီးတော်ကို ဟူစိန်အဟ်မဒ်အား လက်ထပ်ပေးလိုသောအခါ သခင်သည် ဟူစိန်အဟ်မတ်၏ ဖခင်နှင့် တွေ့ဆုံရာ ပြုံးရွှင် ဟာသနောက်ပြောတတ်သဖြင့် စကားပြောရင်း “အဆွေ၊ အသင်က ကျွန်ုပ်နှင့် စာပေဘက်တွင် ပြိုင်ဝံ့မည် မဟုတ်၊ ဒါကြောင့် ဒေသိယ အသိပညာဖြင့် ပြိုင်ကြစို့" ဟုနောက်ပြောင်ခဲ့ဖူးသည်ကို ထိုအနားတွင်ရှိခဲ့သော ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးက ပြောပြခဲ့သည်။ 

မိုဟာဒ္ဒေစ်ဆာပ် သခင်သည် ဟာဖေဇ် အေ ကုရ်အာန်တစ်ဦး မဟုတ်ပေ။ သို့သော် ဟာဖဲဇ် ကုရ်အာန် တစ်ဦးကဲ့သို့ ကုရ်အာန်ကျမ်းကို နှုတ်ကျက်ရသည်။ မဒ်ရာဆာ မူဟမ္မဒီယား ကျောင်း၌ ပီရ် မော်လနာ မူဟမ္မဒ် ယူဆုဖ် က သရာဝီ ရှေ့ဆောင်ဝတ်ပြုနေစဉ် ဆာပ်၏ သား နိုရ်မိုဟမ္မဒ် က ကြားနားနေစဉ် တစ်နေရာ၌ မှားနေကြောင်း ထင်၍ လုက်မာ ဖြည့်စွက်ပေးခဲ့သည်။ သို့သော် နောက်တွင် စုံစမ်းခဲ့သောအခါ ငါသာ မှားကြောင်း၊ စာသားတူ အာယာတ်တော်ဖြစ်ကြောင်း တွေ့ရသောအခါ ပြန်လည် ရှေ့ဆောင်အား ပြောပြခဲ့သည်ဟု သခင်ကိုယ်တိုင်က တပည့်များကို စာပို့ချနေစဉ် ဝန်ခံပြောပြခဲ့ဖူးသည်။ သခင်သည် သစ္စာဝါဒီတစ်ဦးဖြစ်ကြောင်း မိမိပင် မှားသည်ဖြစ်စေ ဝန်ခံရာတွင် ဝန်မလေးကြောင်း ပေါ်လွင်နေပါသည်။ 

သခင်၏ တပည့်တော် နှစ်ပါး

သခင်၏ တသက်တာ စာပေပို့ချမှုမှ မရေမတွက်နိုင်သော တပည့်တော် အာလင်မ် ပညာရှင်များ ပေါ်ထွန်းခဲ့သည်။ ယင်းထဲမှ အာရ်ကာန်ပြည်၌ နေလိုလလို တောက်ပခဲ့သည့် တပည့်တော် နှစ်ပါးမှာ-

၁) မော်လနာ ဟူစိန်အဟ်မတ်

၂) မော်လနာ အေခ်ဘာလ် ဟူဆောင်း တို့ဖြစ်သည်။

မော်လနာ ဟူစိန်အဟ်မတ်သည် သခင်၏ သမက်တော် ဖြစ်သည်ကို ရှေးက ဖော်ပြ ပြီးပါပြီ။ ကူဝါရ်ဘီလ် ခေတ်သစ် အာရဗီကျောင်း၏ အမှုဆောင် ညွှန်ကြားရေးမှူးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။

မော်လနာ အေခ်ဘာလ် ဟူဆောင်း မှာ ငါးခူးရ ဇာတိဖြစ်ပြီး ကျော်ကြားထင်ရှားသော မုဖ်သီ ဓမ္မသတ် ပညာရှင်တစ်ပါးဖြစ်ပါသည်။ 

နိုင်ငံ့တာဝန် သယ်ပိုးခြင်း

မိုဟဒ္ဒေစ် ဆာပ်သခင်သည် မောင်တောခရိုင် အိုလမာ အဖွဲ့ချုပ် အတွင်းရေးမှူး၊ ခရိုင် ဓမ္မသတ်ချုပ် အဖြစ် နှစ်ပေါင်းများစွာ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ သာသနာ့ အမှုပေါင်းများစွာကို စီရင်ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ 

၂၀၁၀ ရွေးကောက်ပွဲ၌ ပြည်ခိုင်ဖြိုးပါတီ၏ ကတိသစ္စာပြုသည် အချက်များကို ယုံကြည်ကာ မောင်းတော-ဘူးသီးတောင် မဲဆန္ဒနယ်များ၌ ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီအတွက် မဲဆွယ်ခဲ့သည်။ ဆုံးရှူံးခဲ့ရသော အခွင့်အရေး ရပိုင်ခွင့်များကို ပေးဆပ်မည်ဟု ကန့်လန်ကတိပြုလာသဖြင့် “လှမ်းသည့်ကြိုးကို မြဲမြံစွာကိုင်၍ မဆုတ်မနစ် မိမိတို့ အခွင့်အရေးများကို ရယူကြစို့” ခေါင်းစဉ်ဖြင့် လူထုဟောပြောကာ မဲဆွယ်ခဲ့သည်။ သို့သော် ပြည်ခိုင်ဖြိုးသည် အဏာရလာသောအခါ ကတိပေးခဲ့သည့်အတိုင်း မဆောင်ရွက်ပဲ နောက်နည်းခဲ့သည်။ ၂၀၁၂ တွင် အဓိကရုဏ်းပေါ်လာပြီး အာဏာရအစိုးရက ကတိအားလုံး ပျက်ခဲ့သည်။ သခင်က အလွန် ဝမ်းနည်းမဆုံးဖြစ်၍ ငါသည်သာ ကိုယ့်လူမျိုးနဲ့ သစ္စာဖောက်ခဲ့သလော့ ဟု ယူကျုံးမရ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ထို စိတ်ဝေဒနာသည် ကျန်းမာရေး ထိခိုက်လာကာ နေဝင်လေသည်။

၂၀၁၂ အဓိကရုဏ်းကြောင့် စိတ်ဝမ်းကွဲသွားသည့် လူမျိုးစုကို သဟဇာတ ဖြစ်လာစေရန် ဘာသာပေါင်းစုံ ဆွေးနွေးခြင်း၊ ဟောပြောခြင်း၊ သက်ဆိုင်ရာများနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခြင်းများကိုလည်း မိမိနောက်ဆုံး ထွက်သက်တိုင်အောင် ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။  

ဒွိနီယာလောက နှုတ်ခွန်းဆက်သ

မိုဟဒ္ဒေစ် ဆာပ်သခင်သည် နိုင်ငံ့တာဝန်၊ သာသနာ့တာဝန်၊ အမျိုးတာဝန် အသီးသီးကို ကြည်ဖြူစွာ ထမ်းဆောင်ရင်း ၂၀၁၄ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ (၁၄) ရက်၊ တနင်္ဂနွေနေ့ ညနေ ၄း၃၀ တွင် မိမိနေအိမ် ကျီးကန်ပြင်အုပ်စု၊ မောင်ဓော့မ (မောင်နှမ) ကျေးရွာ၌ အလ္လာဟ်အမိန့် ခံယူသွားလေသတည်း။

[အိန္နာ့ လိလ္လာဟိ ဝအိန္နာ အီလိုင်ဟိ ရာဂျီအုန်း]

သခင်၏ ဂျနဇာ၌ အနယ်နယ်အရပ်ရပ်မှ လူပေါင်း တစ်သိန်း နီးပါး တက်ရောက်ခဲ့သည်။ သခင်အား နောက်ဆုံး ကြည့်ရှုနှုတ်ခွန်းဆက်သရန် လာကြသော လူအပေါင်းတို့ သွားလာရေး လွယ်ကူစေရန် ဘူးသီးတောင်-မောင်တော-ကြိမ်ချောင်း လမ်းမရှိ အဝင်အထွက်စစ်ဆေးဂိတ်များကိုပင် အာဏာပိုင်များက တစ်နေ့လုံး ဖွင့်ပေးခဲ့သည်။ အစစ်အဆေးမခံပဲ လူသူသွားလာနိုင်ခဲ့ကြသည်။ သခင်ကို ရိုဟင်ဂျာလူထု သာမက ဘာသာခြားလူမျိုးခြား၊ အာဏာပိုင်များကပင် လေးစားကြည်ညိုကြောင်း သက်သေပြခဲ့လေသည်။ 

မိုဟဒ္ဒေစ် ဆာပ်သခင် ကွယ်လွန်ပြီးနောက် အာရ်ကာန်ပြည်၏ အောက်မေ့သတိရဖွယ် လွမ်းချင်း၊ ညည်းချင်း အမျိုးမျိုးကို သီဆိုခဲ့ကြသည်။ အောက်တွင် ဖော်ပြထားသည့် ညည်းချင်း (ဇာရီ) ကို နူရ်ဟူစိန်း ကာဝါလ် သီဆိုခဲ့ခြင်းဖြစ်ပါသည်။ ဖတ်ရှူခံစားကြည့်ပါ…

💥 Dinor Sarag Luwai giyé 💥

Singer:  Noor Hussein Kawal
Zat:        Kawali, Zari

Har hañsé zai buzaitám moi aññárar sintar kahání,
Muhaddes sab moron baáde notun furani,
dinor sarag gelgói hore aiyer hañdani.

Moñgdómár bilot accíl gór, fúno o bái sintar hóbor.
Natton séle Dizemborot fundóro tarík rowani,
Muhaddes sab moron baáde notun furani…

Forát accíl dini elóm, zaga zaga maijjíl kodom,
Íbar dikka tuwai sailé kul Arakanot faibaní,
Muhaddes sab moron baáde notun furani…

Elóm ór dorot accíl, dini hekmot gorát accíl, 
Hádis forat linot fura zibon diló kurbani,
Muhaddes sab moron baáde notun furani…

Zar hátere batti zoillé, házar házar alem neollé, 
Fura decót lagi bainyain sarag aiccíl nurani,
Muhaddes sab moron baáde notun furani…

Accíl kibír-borai sára, cágirít neollé fara fara,
Adob, lehas, usul, torika, gorat acíl zubani, 
Muhaddes sab moron baáde notun furani…

Becá barik forá forí, Tirmizi Muslim Bukhári,
Fura zibon diyat accíl Hádis óro boiyani,
Muhaddes sab moron baáde notun furani…

Alem, mufti, muhaddes bánai, nobir foóri diyé berái,
Matár uoré bicí asé, zibar diya nicáni,
Muhaddes sab moron baáde notun furani…

Arakane haner guzóri, muhaddes sab ór nam dóri,
Loo zaiya loo aiya furaizar surgór faní,
Muhaddes sab moron baáde notun furani…

Foitto hamot óito zabin, muhaddes sab Sayedul Amin,
Farar halot ki oibode Allah tuáñr mehérbani,
Muhaddes sab moron baáde notun furani…

Luwai giyé nuror bátti, duwa aiyér kolób ottí, 
Dinor usila yé Allah kobor goric nurani,
Muhaddes sab moron baáde notun furani…

dinor sarag gelgói horé aiyér hañdani.

🌺🌺🌺🌺🌺🌺🌺🌺🌺🌺🌺🌺🌺🌺🌺🌺🌺

ဆက္လက္ တည္းျဖတ္ေဖာ္ျပေပးပါမည္။

ပါကစၥတန္ လြတ္လပ္ေရးဖခင္ ဂ်ိႏၷာဟ္၏ သမီးေတာ္ ဒီနာ ဝါဒီယာ သက္ေတာ္ (၉၈) ႏွစ္တြင္ ကြယ္လြန္

မစၥတာ ဂ်ိႏၷာဟ္္၊ သူ႕ႏွမ ဖာေတမာႏွင့္ သူ႕ သမီး ဒီနာ
—​ Courtesy National Archives Islamabad

တင္ျပ 📰 နတ္မ်က္စိ|
Dawn.com| November 02, 2017|

ကိုင္ေဒ အာေဇာ္မ္ မူဟာမတ္အာလီ ဂ်ီႏၷာဟ္ႏွင့္ ရာတၱာန္ဘိုင္ တို႔၏ တစ္ဦးတည္းေသာ သမီး ဒီနာ ဝါဒီယာ Dina Wadia (အသက္ ၉၈)ဟာ နယူးေယာက္ၿမိဳ႕၌ ၂၀၁၇ခုႏွစ္၊ ႏိုဝင္ဘာလ (၂)ရက္ ၾကာသပေတးေန႔ တြင္ ကြယ္လြန္ခဲ့တယ္လို႔ မြမ္ဘိုင္ႏွင့္ နယူးေယာက္ၿမိဳ႕မွ လာရိွသည့္ သတင္းအရ အတည္ျပဳသြားတယ္။ 

သူမသည္ ၁၉၁၉ ခုႏွစ္၊ ဩဂုတ္လ ၁၄ႏွင့္ ၁၅ ရက္ ည ေမြးဖြားသူျဖစ္တယ္။ မစၥတာ ဂ်ိႏၷာဟာ သူ႕သမီး ဒီနာကို ရတၱနာ ဘိုင္ႏွင့္ ကြာရွင္းၿပီးေနာက္ တစ္ဦးတည္း ျပဳစုပ်ဳိးေထာင္ေပးျခင္း ျဖစ္တယ္။  

မစၥတာ ဂ်ိႏၷာဟ္နဲ႔ သူ႕သမီး ဒီနာ တို႔ လန္ဒန္ၿမိဳ႕၊ ဟမ္စတိတ္၊
 အေနာက္ ဟီးတ္ လမ္းရိွ သူတို႔ပိုင္ အိမ္ၿခံ၌ အပ်င္းေျပေနပံု
—​ Courtesy National Archives Islamabad

မစၥတာ ဂ်ိႏၷာဟ္ဟာ သူ႔သမီးကို အလြန္တရာ ခ်စ္ခင္ၾကတယ္။ သို႔ေသာ္ အိႏၵိယ-ပါရစီလူမ်ဳိး Neville Wadia ႏွင့္ အသက္ ၁၇ႏွစ္တြင္ ခ်စ္ကြၽမ္းဝင္ လက္ထပ္ခဲ့ၿပီးေနာက္ သူတို႔၏ ေမတၱာဟာ အနည္းငယ္ တင္းမာလာခဲ့တယ္။ 

ဒီနာ ႏွင့္ နီဘီးလ္ တို႔ဟာ မြမ္ဘိုင္ၿမိဳ႕တြင္ အတူေနထိုင္ခဲ့ၿပီး သား တစ္ေယာက္၊ သမီးတစ္ေယာက္ ရၿပီး ေနာက္ လမ္းခြဲခဲ့သည္။

Quaid-i-Azam Mohammad Ali Jinnah ၏ တစ္ဦးတည္းေသာ သမီး ဒီနာ ဝါဒီယာ (ဝဲဖက္)၊
ခမည္းေတာ္ အသုဘသို႔ တက္ေရာက္ရန္ ေဒလီမွ ထြက္ခြာေနစဥ္
Photo: The Press Information Department, Ministry of Information, Broadcasting
& National Heritage, Islamabad

ဒီနာဟာ ၁၉၄၈ ခုႏွစ္ သူ႕ခမည္းေတာ္ လဲျဖစ္၊ ပါကစၥတန္ ႏိုင္ငံရဲ႕ ဖခင္ႀကီးလဲျဖစ္တဲ့ Quaid e Azam Muhammad Ali Jinnah ရဲ႕ အသုဘအခမ္းအနား တက္ေရာက္ၿပီး ခမည္းေတာ္အား ေနာက္ဆံုး ဂါရဝျပဳရန္ ပထမဆံုးအႀကိမ္ ပါကစၥတန္ႏိုင္ငံသို႔ ေရာက္လာျခင္းျဖစ္တယ္။  

သူက ေနာက္ဆံုးအႀကိမ္ ပါကစၥတန္သို႔ ေရာက္လာခဲ့တဲ့ ခရီးက ၂၀၀၄ ခုႏွစ္တြင္ သူ႕သား Nasli Wadia ႏွင့္ ေျမး Jehangir ႏွင့္ Ness တို႔နဲ႔အတူ ေရာက္လာျခင္းျဖစ္တယ္။  

သူ႕ဖခင္ရဲ႕ ဂူဗိမာန္ဖူးေမာ္ၿပီးေနာက္ ဧည့္သည္ေတာ္စာအုပ္တြင္ “This has been very sad and wonderful for me. May his [Jinnah's] dream for Pakistan come true.” လို႔ ေရးခဲ့တယ္။ 

Man in Turkey kills himself live on Facebook after learning of daughter's engagement

2017/10/25 21:20:04| foxnews.com

REUTERS  (A father in Turkey, upset over his daughter's engagement, kills himself on Facebook Live.)

A distraught father in Turkey, upset that his daughter got engaged without his permission, committed suicide on Facebook Live — as shocked viewers posted reaction emojis and pleaded for him to stop.

The violent scene unfolded as Ayhan Uzun, 54, of Kayseri in central Turkey, was speaking directly into the camera before he suddenly pulled a handgun with his left hand and fired a single shot into his temple. Immediately after the gun goes off, Uzun falls out of the frame and collapses to the floor.

“Goodbye, I am leaving, take good care of yourselves,” Uzun said just before killing himself, according to a translation of the gruesome clip provided by Mirror Online. [WARNING: Graphic content]

Earlier in the video, Uzun, who was home alone at the time, said he was choosing to end his life because his daughter didn’t seek his permission prior to getting engaged.

“I am livestreaming tonight, and it is my will, I do not want the ones who put me in this position to attend my funeral,” Uzun said.

Read more at the New York Post.

ကမာၻ႔ အေလးခ်ိန္အမ်ားဆံုး အမ်ဳိးသမီး အာဘူဒါဘီ ေဆး႐ံုတြင္ ကြယ္လြန္

အီဂ်စ္ႏိုင္ငံသူ ကမ႓ာ့အေလးခ်ိန္းအမ်ားဆံုး အမ်ဳိးသမီးသည္ အဘူဒါဘီေဆး႐ံု ၊ ယူေအအီ၌ အေလးခ်ိန္ေလ်ာ့ခ်ရန္ ေဆးကူသမႈခံယူေနစဥ္ ႏွလံုးေႏွာက္ယွက္မႈ၊ ေက်ာက္ကပ္ပ်က္စီးသြားမႈေၾကာင့္ တနလၤာေန႔တြင္ ကြယ္လြန္သြားခဲ့သည္။

ဆရာဝန္ အေယာက္ ၂၀ ပါဝင္ေသာ အဖြဲ႕သည္ ကုတင္စီး အီမာန္ အဟ္မဒ္ အဗၺဴလ္လတီပ္ (၃၇ ႏွစ္) အား ေမလတြင္ ျျဗဳရ္ေဂ်လ္ ေဆး႐ံု[Burjal Hospital]၌ ေရာက္ရိွခဲ့သည့္ အခ်ိန္မွ စ၍ ကုသျပဳစုလာခဲ့သည္။

အိမာန္အဟ္မဒ္သည္ အစတြင္ အီဂ်စ္ႏိုင္ငံ၊ အလက္ဇန္းဒရီးယားျမိဳ႕မွ အိႏၵိယႏိုင္ငံ၊ မြမ္ဘိုင္ၿမိဳ႕သို႔ အထူး အသင့္စီစဥ္ထားေသာ ေလယာဥ္ျဖင့္ အေလးခ်ိန္ေလ်ာ့ ေဆးကုသမႈခံယူရန္ ေဖေဖာ္ဝါရီ အစပိုင္းတြင္း ထြက္ခြာလာခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။

သူသည္ ေရာဂါ႐ႈပ္ေထြမႈေၾကာင့္ ေလယာဥ္ပ်ံျဖင့္ ခရီးထြက္ခြာရန္ အခ်ိန္အတန္ ေစာင့္ခဲ့ရသည္။

သူသည္ အဝလြန္ကဲ၌ လမ္းမေလွ်ာက္ႏိုင္သျဖင့္ အိမ္မွ အျပင္ထြက္ မႏိုင္သည္မွာ ဆယ္စုႏွစ္ ႏွစ္ခု ေလာက္ေတာင္ၾကာ ျမင့္ခဲ့သည္။ သူ႕အေလးခ်ိန္မွာ (၅၀၀) ကီလိုဂရမ္ခန္႔ (ေပါင္ ၁၁၀၀) ရိွခဲ့သည္။

သူ၏ အိႏၵိယ ဗီဇာအတြက္ ေတာင္ပန္းခ်က္ကို အစက ျငင္းပယ္ခံရေသာ္လည္း သူ႕အား ေစတနာ့ ကုသေပးမည့္ ဆရာဝန္အဖြဲ႕က အိႏၵိယ ႏိုင္ငံျခားေရး ဝန္ႀကီးအား တီြတာမွ တဆင့္ ၾကားဝင္ေစ့စပ္ အသာနားခံျခင္းေၾကာင့္ ျပည္ဝင္ခြင့္ ဗီဇာ ရရိွခဲ့သည္။ 

အစ္မ Shamee ႏွင့္အတူ

သူသည္ bariatric ခြဲစိတ္ကုသမႈ၊ a stomach-shrinking bypass procedure တို႔ကို ၎လတြင္ ဆိုက္ဖီး ေဆး႐ံု [Saifee Hospital] ၌ ကုသမႈခံယူ၍ အေလးခ်ိန္ ၁၀၀ ကီလိုဂရမ္ ေလ်ာ့ခ် ႏိုင္ခဲ့သည္။

သူ၏ မိသားစုဝင္က ကေလးေပါက္စခ်ိန္တြင္ ဆင္ခႏၶာဆန္ေရာဂါ ကုသမႈခံယူရာ ကိုယ္ခႏၶာ အစိတ္အပိုင္းမ်ား ဝပြလာခဲ့ကာ မလႈပ္မရွားႏိုင္ေအာင္ ျဖစ္လာခဲ့သည္ဟု ဆရာဝန္အား ေျပာျပသည္။ 

သူ မြမ္ဘိုင္မွ ထြက္ခြာခ်ိန္တြင္ ဆရာဝန္က သူ၏ အေလးခ်ိန္ ထပ္ တစ္ဝက္ေလ်ာ့ရမည္ဟု ၫႊန္ၾကားခဲ့သည္။

သူ႕ အစ္မ ရွာမီ အဟ္မဒ္ သည္ ေဆး႐ံုႏွင့္ အီမာန္၏ ကုသမႈႏွင့္ တိုးတက္မႈ ဆိုင္ရာ ေဆး႐ံုႏွင့္ အျငင္းအခံု ျဖစ္ေနသည့္အခ်ိန္တြင္ သူတို႔ မြမ္ဘိုင္ၿမိဳ႕မွ ထြက္ခြာသြားခဲ့သည္။ 

အာဘူဒါဘီၿမိဳ႕၏ ျဗဳရ္ေဂ်ေဆး႐ံုမွ ဆရာဝန္မ်ားက သူမကို လမ္းေလွ်ာက္ႏိုင္သည့္အထိ ကုသ ကူညီရန္ ကန္႔လန္႔ခဲ့ရာမွ UAE သို႔ ေရာက္ရိွခဲ့ေလသည္။ 

အီမာန္သည္ သူ၏ ေမြးေန႔ကို လြန္ခဲ့ေသာလတြင္ မိသားစုဝင္ႏွင့္ ဆရာဝန္မ်ားႏွင့္အတူ ျပဳလုပ္ခဲ့သည္။

အလက္စ္ဇန္းျဒယားသူ အိမာန္သည္ တစ္ေန႔ေန႔ ကမ္းေျခသို႔ အလည္အပတ္သြားမည့္ အိပ္မက္ရိွခဲ့သည္ဟု Indian Express သတင္းဌာနက အစ္မကို ကိုးကားၿပီး ေဖာ္ျပခဲ့သည္။

Social Media ၌ ပညာေပးတိုက္တြန္းမႈမ်ားျဖင့္ ထင္ရွားလာသူ ညစ္ညမ္း ႐ုပ္သံ ထုတ္လုပ္ျခင္းနဲ႔ စြပ္စြဲခံရ

ဩဂုတ္ ၃၊ ၂၀၁၇ | St.Martin BD News |

ဘဂၤလားေဒ့ရွ္။             ။ ‘တေစၧပူးဝင္သူ ကြၽတ္’အမည္ခံ ႐ုပ္သံ ျပဳလုပ္၍ မိန္းကေလးမ်ားအား Blackmail လုပ္ေနသည္ဟု စြပ္စြဲခ်က္ျဖင့္ Ahssan Habib Piyar  တစ္ေယာက္ကို မနက္ အဂၤါေန႔ (ဩဂုတ္လ ၁) ည ေနျပည္ေတာ္ ဒါကာ၊ ကာလို ဂံင္ (Kalo Gañj) ရပ္ကြက္မွ Terrorism Cyber Crime Unit ရဲတပ္ဖြဲ႕ က ဖမ္းဆီးလိုက္တယ္။  စစ္ေဆး ရွာေဖြရာတြင္ သူ႕ထံမွ ညစ္ညမ္း ဗီဒီယိုထုတ္လုပ္ေရး ႏွင့္ ခုခံကာကြယ္ေရး ဆိုင္ရာ သက္ေသခံ အေထာက္အထားမ်ား၊ ကြန္ပ်ဴတာ၊ မိုဘိုင္းဖုန္း ေတြ သိမ္းဆည္းရခဲ့တယ္လို႔ လဲ  ဒါကာၿမိဳ႕ ေမတၴ႐ိုပလီတင္ ရဲတပ္ဖြဲ႕မွ DSP က သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲ တစ္ခုတြင္ ေျပာဆိုခဲ့ပါတယ္။ 

တဆက္တည္း Ahasan သည္ ဒိုရာဟာဒီးစ္တန္း ေက်ာင္းသား တစ္ေယာက္ျဖစ္ပါတယ္။ မိမိကိုယ့္ကို AHP Television  ရဲ႕ သတင္းေထာက္လို႔ မိတ္ဆက္ေလ့ရိွတယ္။ Youtube မွတဆင့္ ဘာသာေရး ဆိုင္ရာ အေျပာအဆိုမ်ား ျဖန္႔ေဝမႈျဖင့္ သူ႕ကို လူသိမ်ားလာတယ္။ အေရွ႕အလယ္ပိုင္းတြင္လဲ သူ႕ကို သူသိမ်ားၾကတယ္။ Social Media မ်ားတြင္လဲ ဘာသာေရးဆိုင္ရာ ေဟာေျပာတိုက္တြန္းမႈျဖင့္ follwer ေပါင္းမ်ားစြာ ရိွလာခဲ့တယ္။ သူက အမ်ဳိးသမီးေတြမွာ တေစၧ ပူးဝင္တယ္၊ တ2ေပယ္ထုတ္ရမယ္ ေျပာဆိုကာ အမ်ဳိးသမီးမ်ားကို  ေစာ္ကားျခင္း၊ Facebook, Imo မွတဆင့္ မိန္းကေလးေတြနဲ႔ ဆက္သြယ္လ်က္ ေသြးေဆာင္ျဖားေယာင္ ကာ မိမိအိမ္သို႔ ေခၚယူလာၿပီး လိင္စိတ္လံႈ႕ေဆာ္ကာ  လိင္အသာေျဖျခင္း စတဲ့ ျပစ္မႈ အမ်ဳိးမ်ဳိးကို က်ဴးလြန္ခဲ့တယ္လို႔လဲ ရဲမႉးက ေျပာသြားတယ္။ 

ဆိုက္ဘာ ျပစ္မႈ တပ္ဖြဲ႕မွ  တြဲဖက္ ဒုရဲအုပ္ (ADC) မိုဟာမြတ္ နာဇ္မုလ္ အိစၥလာမ္က “သူက မိန္းကေလးနဲ႔ လိင္အသာေျဖခ်ိန္တြင္ လွ်ဳိ႕ဝွက္၍ ႐ုပ္သံမ်ား ႐ိုက္ကူးလ်က္ ကြန္ပ်ဴတာ၌ သိမ္းထား ၿပီးေနာက္ အခြင့္ အခါေကာင္း အားေလ်ာ္စြာ အၾကင္မိန္းကေလးအား ၎႐ုပ္သံျဖင့္ Black mail လုပ္ၿပီး ႏႈတ္ပိတ္ေၾကးေငြ မ်ား ေတာင္းယူတယ္လို႔ ေျပာတယ္။

သူ႕ကို မီဒီယာ ဆက္သြယ္ေရး ႏွင့္ Pronographic ပုဒ္မျဖင့္ ေကလိုဂံင္ရပ္ကြက္ ရဲစခန္းတြင္ အမႈဖြင့္ထားသည္။ 

“CIA FAKED THE DEATH OF OSAMA BIN LADEN” – EDWARD SNOWDEN

May 14, 2017

“I have documents showing that Bin Laden is still alive on the CIA’s payroll,” Snowden claims

Edward Snowden, a former contractor for the National Security Agency (NSA), has been 10 years of prison for releasing various documents regarding government surveillance programs.

After his shocking revelation of phone surveillance by U.S. intelligence agency, he took asylum in Russia.

Snowden is up again with another astonishing revelation. According to the ‘World news daily report’ he apparently has documents that prove Osama Bin Laden is on the CIA’s payroll and currently living a luxury lifestyle in the Bahamas.

The Moscow Tribune reports that Snowden claims that Osama Bin Laden the infamous former leader of Al Qaeda, is in fact still alive and is in receipt of cash courtesy of the Central Intelligence Agency (CIA).

“I have documents showing that Bin Laden is still on the CIA’s payroll,” Snowden claims.

“He is still receiving more than $100,000 a month, which are being transferred through some front businesses and organizations, directly to his Nassau bank account. I am not certain where he is now, but in 2013, he was living quietly in his villa with five of his wives and many children.”

Snowden claims the CIA faked the death of Osama Bin Laden. After reporting him dead, the man himself and his family were moved to a secret location in the Bahamas.

“Osama Bin Laden was one of the CIA’s most efficient operatives for a long time,” Snowden claims.

“What kind of message would it send their other operatives if they were to let the SEALs kill him? They organized his fake death with the collaboration of the Pakistani Secret services, and he simply abandoned his cover. Since everyone believes he is dead, nobody’s looking for him, so it was pretty easy to disappear. Without the beard and the military jacket, nobody recognizes him.”

NaijaPicks say that these documents that prove this controversial claim are featured in his 2015 book.

Despite the fact Snowden says he was trying to help the citizens of America by releasing these documents, he is still classed as a fugitive in the USA. Despite 168,000 people signing a petition calling for Snowden to be pardoned it was rejected by the White House rejected on July 28, 2015.

Snowden was interviewed by several journalists inside a secret location in Hong Kong. When asked why he left his own country, his replied

“I don’t want to live in a society that does these sort of things… I do not want to live in a world where everything I do and say is recorded” as per The Guardian

Ref: The Siasat Daily

Síddart Kumar ya Goutom Buddá

Síddart Kumar yá Goutom Buddá

Asól nam Síddart Kumar. Maáni “Háñsá hoiyyá". Buddá hode nam yan foré dórmo foilai baiccót diyé dé lokób. Goutom hodé guictír nam.

Isá nobí no aibár 500 cót bósor age accíl dé. Budda aiccíl dé zagaré Indiya ar Nepal or címat kapilvastú hoi zaga boli loot faaza.

Baf Cúddhódán deki kapila elakar baadcá aiccíl. kapilat elakar ate hañsé oinno oinno guictí yó becá bicí aiccíl. Síddart or maa Maya Devi deki Kauliya guictír rai doñr or zér fuwa aiccíl. Maa Maya e Síddart oré Lumbini bon (Nepal) ot gas tolar nise zonom diyé. Oibaade fuk dák ottú uttor mikká fíri háñt haiñ mari tíyat

“အေဂၢါဟမသိၼေလာကႆ      ၊ ေဇေ႒ာဟမသၼိေလာကႆ
ေသေ႒ာဟမသၼိေလာကႆ”    

hoi hotá tin hoor hoi boli buddis e biccaic goré. E zomanat Maiyya fuwainné nizor fuwainn óré baf maar háñsé zai uwa foittó dé niyom accíl. Síddart oi baáde háñt dinor din maa mara giyé. Éttólla hála (muí) Prajapati r hátot falana oiyé.

   

Baf Cúddhódán badcá yé é zobanar uttom síyasí. pawar Sokra raj faiballa mon accíl. Kintu fuwa duniyabi ré cúri di akhérot oré tuwai bo boli gonok e hoiyé dé ettolla baf e fuwa ré duniya bi díyanót félai raikké. Boic 16 bósor ot mazé sañsato boin Suppá buddár zií 'Yacúdra Devi' loi biyá oiyé.  Síddart ar Yocúddra Devi tú ‘Rahul' hoi fuwa uggúwa oiyé.  Duniyabi díyan loi búlai raki, akhérot or báfa tú basí tafan, buo fuwainor adorot búli tafan baf e gúrai rakilé yó síddart e yattú aró uttom zindegi sóyi zindegi ré tuwai bár mon dóñ dóñ zoler. Étolla ek dinna tar díyanot mancór duk, biyaram, burá, mora inor baabote sinta gorat asé.

E duk iín or tú uddár oi bar raasta ré tuwar cúru goijjé.   E dukkór uddár tuwaité cázada (badcár fuwa) boni toun soyi no hoi buzí 29 bosór boic ót ekdin raitta buo fuwa duní zon or mug sai górottú neali giyé goi.  Murat zai hoddur cómo guzari tar moksút or fól ore tuwaiyé. Ek kissímmá báfa Elóm ol fai topossi foir Kowdañya matehá ti fañs súa mancó ré dawot diyé. Topossí foir íin e buddá dawot kobul gorí tour mujilis ór foilar cúrur foir boinnil. É fañs waggi ré hoiyé dé was íba ebbé cúrur was boli tara mané. Íbaré Damma Sakrapa wattaná suda boli ho.

Yá lotí cúru gorí buddá yé 45 bosór fán buddó dórmo foilai balla zaga zaga zai meénnot goijjé. Buddó dórmo kitaab okkol mozin tar dórmor meénnot oré nisóttú dehaiyidé een loot faaza.

BC 528    √Ittipataná        (ehón- Saranath)
BC 527    √Raza Gor
BC 526    √Raza Gor
BC 525    √Raza Gor
BC 524    √Besaali
BC 523    √Makuta Murá (ehón- Bihar)
BC 522    √Tawadita        (foristan, kitaab mozin)
BC 521    √SuSumará Murá (Tunar)
BC 520    √Kosamvii        (Ila habat)
BC 519    √Palíleyaká      (Mirza pur)
BC 518    √nala                 (bihar)
BC 517    √weriñza          (Matura)
BC 516    √Salíya murá   (Bihar)
BC 515    √Sawatti           (Gonda)
BC 514    √Kapilawattú
BC 513    √Alawii             (aarwalí)
BC 512    √Raza gor
BC 511    √saliyá murá
BC 510    √saliyá murá
BC 509    √Raza gor
BC 508 tú 484 √Tawathí
BC 483    √Vessali

E sófor íba Indiyar uttor ottú loti maz háné fa sófor lamba accíl. Buddá deki BC 483 cón, Moñgol bar din beil uríbar ottót kucínogor  elaka Mollar badcá ollor Bon ot Mori giyoi bóli buddó dórmo manoyaye biccaic goré. 

Te diki tar háyatot dórmo ar insaani adob kaida ol cíkka, tour ol solibár cíkka diyé. Inn ore sudda, vini ar zataga (buddár kahani 550) yání Pittakat 3 bák hoi maane. Cúru cúrut mugé mugé cíki sóñlilé yó 400 bosór baadé síri lonkat 4 lombóror Mujilis gorí fatua sal okkol uore leikké. Ar buddár muttí ré yó banai yé.

Acuok badcá (အေသာကမင္းႀကီး)

Badcá Acuok: 3rd Mauryan emperor

Reign c                            268 – c. 232 BCE[3]
Coronation                     268 BCE[3]
Predecessor                  Bindusara
Successor                      Dasharatha
Born                                 Pataliputra, Patna
Died                                 232 BCE (aged 72) ,Pataliputra, Patna.
Consort                           Asandhimitra
Wives
                                         Devi
                                         Karuvaki
                                         Padmavati
                                         Tishyaraksha
Issue
                                          Mahendra
                                          Sanghamitra
                                          Tivala
                                          Kunala
                                          Charumati
Dynasty                           Maurya
Father                              Bindusara
Mother                             Subhadrangi

Maurya Kings                (322 BCE – 180 BCE)

Candragupta                 (322–297 BCE)
Bindusara                      (297–272/268 BCE)
Acuoka                           (272/268–232 BCE)
Dacaratha                     (232–224 BCE)
Samprati                        (224–215 BCE)
Calicúka                        (215–202 BCE)
Devavarman                 (202–195 BCE)
Shatadhanvan              (195–187 BCE)
Brihadratha                   (187–180 BCE)

Pucyamitra
(Cunga Empire)           (180–149 BCE)

Acuok ór hámba, lumbini, Nepal.

Acuok badcá

Indíyar zati fut  Acouk Badcá e Isá nobir agé 268 cón (BC)  ót Indiyár Raz Mohól (ထီးနန္း) oré faildé ugguá ek Rajjo badcá (ဧကရာဇ္မင္း). Taariki badcá olor bútoré zit hásel gorí larairé eri diyé dé cúde ek guilla yudá badcá hoi lekoyá Ib-Jiwell é hoiyé. Larái ré cúri diíldé Acouk badcá e fore buddó dórmo ré kobul goijjíl. buddó dórmor uoré mancé biccaic ani balla kucíc goijjíl dé uggúa badcá yó. Maurya Badcáyir tin lombóror badcá yó. Acuok ór zindegi ar mana biccaic (ခံယူခ်က္) ókkol oré tar elakat leikkíl dé fattór leka ókkolót loot faaza. Kessú ré Indíya aga gurat ehón foijjon tó loot faiba. E fattór leka íinór vúmi elaka hísafé Acuok badcá raijjo ré yar mancé kiyas gorí fare.

Acuok badcá e buddó dórmo ré nizor dórmo hisáfe maani loi dec bácí ókkol oré imaandari, ador doya, Ahínsá (အၾကမ္းမဖက္) e.e loi  hókumot goijjíl. Beac síb accíl dé kanun ókkol oré aásan goridiyé, Januwar, yetim hána okkol baní diyé, rasta ol bainné, gudá nala baini diyé e.e dec bácír fáidalla baní diyé.  Decót kuwa, foir ókkol óre kurí daan goijjé. Aró tajub maanala deki gair dórmo ollor ré yó ezajot diyé. Bidecót buddó daayi ol diferai Tihuñg dhiyat ( သီဟိုဠ္ကြ်န္း) buddó dórmo bicí foillíl. B.C 226 cón ót mazé Acuok badcá mori giyoi hoi kessú taarikot loot faáza. Lekóya  H.G Well (အိပ္-ဂ်ီ  ၀ဲလ္) é tar kitaab 'Outline of History' t mazé Acuok badcá ré endilla gorí taarif goijjíl.

“Taariki fictát házar hazar badcá, rajjó badcá , badcár fut zií ainnór bútore tara uggúa bicí zolzolail. Voulaga dojjá tún lotí Japan foijon to Asouk badcár naam deki kodordan , izzotdar boni asé. Sina ar Tibat dec baáror Indiya oddó tar nodíyot oré foorai lé yó tar borayi ré sóñli raikkíl.  Kuansatin taiñg (ကြန္စတင္တိုင္း), Calaminn (သွ်ာလမိန္း) nam oul fuinné dé mancóttú áró taré izzot gorí monot rakóyar gonti físot (ရာခိုင္ႏႈန္း) ehón ór zomanat beac oíbo."

Yudá badcár zindegi (စစ္ဘုရင္ဘ၀)

Acuok badcá ré hon cón ot zonom diyi dé taariki sóbut ehón fojjonto tík gorí zana noza. B.C 300 cón ot óibo buli kiyas asé dé. Acuok badcá dekí Indiyar taarik ot foilar cúrur Raijjó ( အင္ပါယာ ) ré banai faijjíl dé Sandra Gupta Maurya ( စႏၵဂုတၱေမာရိယ )r nati, baf Bindúsara ar maa Subhadrangi r fua. Dada rajjo t dohol no oi basi asé dé Indiyar Fukor ar doinoré koza gorí balla Acuok e kucíc goijjil.  Gura gura dec eleka ol larai gori kobza goronor baade rajteri 8 bosórot mazé Indiyar fuk dáke asé dé Kalingá ( ကလိဂၤတိုင္း ), ehón Ordicá elaka t zai hámla goijjíl.  Kalingá báci ollé badurir sáñte wafes hámla gorónor zoriya 1lák ottú aró bicí manuic nuksan oil. Kintu Kalingá dec ó akhérottú Acuok or hát ot foiñsíl gai. É larait kúna kuní loór hador okkol oré dekí Acuok badcá dil bodoli accé. Larai gorí bar mon ó fúrai accé. E ottót lotí ze honó larai e cúri difélaibár faiséla loiyé.

Kalingá dec oré ziti óré Indiyar doin dákottú túra góri elaka basí accíl.  Acuok or rajjor bole lattát hamla gorí kobza goitto sailé asanir sañté kobza gorí faille yó larairé cúri feille dé Acuok badcá deki Hoq badcá boni giyoi hoi taarikin olé ettefák oi maani loiyé.

Acuok e bainníl dé Bud Kiyañg

Dayi badcár zindegi (သာသနာျပဳမင္းဘ၀)

Kalingá dec ót larai fóta goijje dé Acuok badcá yé Buddhar dórmo íkka dil gañrai raikkíl. Yudá badcár zindegit tún daayi badcá hísafe bodoli giyói dé Acuok deki Buddó dormoré foilai balla be entehá kucíc goijjíl bóli kitaab lekoyá Michael H.Hart e hoiyé. Dayi sófir ollóre Ecìar fosím, Yurop ar Afírikat mazé diferail. Acuok badcár mana (အယူအဆ) deki  dórmo maáni zikír goron, dórmor torika oloré maanon or túaró mancór zibon, mancór mahol oré torki goron hoi biccaic goitto.  Étolla boli dec bácí ollor llá  bariza, rasta, foir, daktor hána ókkol banídíl. Maiya fuwain ol elóm forí farefán ó gorídíl.  Patalí Putra atarof ót buddó modarasá ol baní diíl. É  modarasá ókkol ot Sina ar fosím Ecíar durór dúror dec ókkol ottú forínná foin ol elóm cíki tó aito. É forínna fuwain ol nizor éstan ót wafes zai buddó dórmo foilai to.   Manuic baáde januwar ókkol ollá oddó doya muhábbot gorí Januwar zorgorai bolí córa ( ယစ္ပူေဇာ္ ) dé rosóm óré bon gorí diyé. Januwar uddár gór ol (တိရစၧာန္ ေဘးမဲ့ေဂဟာမ်ား) , januwar or dabai hána ol baní diíl.

Acuok bafcár zomanat buddó dórmo sáf gori balla Tin lombór mohá mujilís: sangáyana ( တတိယ သံဃာယနာ ) goijjíl. É mujilis íbaré Patlí Putra coór ( ပါဋလိပုတၱရၿမိဳ႕ ) ót goijjíl. Buddó Dórmo cón  235 ot mazé fottí decót dórmo foilao bár niyote amir uggúa sáñti sair zon ,beggúné fáñs zonor dore manuic diferái dórmo foilaibár kucíc goijjíl.

ကိုးကား

ဆရာပါရဂူဘာသာျပန္သည္၊ ကမၻာ့အေၾကာင္းတေစ့တေစာင္း၊
မူရင္း Glimpses of world history by Jawaharlal Nehru
The 100 A Ranking of the most influential persons in History by H.Hart

Yudá Badcá Jongís Khan (စစ္ဘုရင္ ဂ်င္ဂစ္ခန္)

Yudá Badcá Jongís Khan (စစ္ဘုရင္ ဂ်င္ဂစ္ခန္)

Jongís Khan é 11códi 12 códi mazé moñgolíar sórzobin ót solafíra goré dé moñgo zat oré ettefak gorí ecíyá Yorop ót bóddha bóddha larai ól goijjíl dé Yudá Baccá.

Moñgoli ókkolór niyom mozin ek zagat no táki zaga aga gurat faldi faldi tákitodé étolla dohol goitto dé elekaré deri kobzat rakí no faillé yó moñgolir bol homi acilldé eleka ókkol óre taarik loi mafdi sail Jongís Khan ar tar moñgoli zati ye Duniyar taarikot zaga lattát accíldé raijjo ré hókumot goijjíl boli manaza.

Moñgoli ré bormár taarikot mazé ‘Moñgúat, TaTa' hoi loot faza.

Zobana e kodim or nut leka ol ouvab de étolla Jongís Khan ór gura hal or babote kessú híssá re tík gori dehai faron mockil asé.

Jongís Khan e 1161 cón ót Burkhan Khaldun murá, Onon ar Kherlen dojjar hañsóttú ehon moñgolia decór razdán Ulaanbaatar loi hoddur dure Delüün Boldog elakat zonom faiyé. Oibade ‘luwár fua' hoi maáni uredé Temüjin^{[note 1]} nam rakílo. E nam yian te oibar ottot bafe larait zittiíl dé tata zatir sóddar ór nam.

Yesügei hoi dakede tar baf deki moñgolir zati kaiñyak guictir sóddar, maa deki Olkhunut guicctír Holan hoi nam accíl. Kintu Jongis deki rosóm mozin kaiñyak guictít doñr oiyé.

TemuúJin ottú baiyain ol kasar, kagen, Timu ar boin Tanmulan hoi accil. Onno baiyain sair zon ar gura maa tú oiye dé Begtar ar Belgutaing tará yo accil.

Mongoliar oinno guictir dilla TemuúJin or gura hal ó duk ókkol loi mua-muikka gora fojjíl. TemuúJin 9 bosójjá táite agori zuri raikkíl dé bo ‘Börte Üjin Khatun' or Khongirad guictír  hansé baf or hókum mozin diferá giyé. Te biyar laikká (12) bosór ó fan e guicctít Dai Setsen or hátot accíl.


TemuúJin górot zaibar ottót címar decór TaTar zatir dawot ót hánat bicdonor zoriya entehal oiyè. Etolla boli TemuuJin e zatir ‘Khan' hísafe elaan diballa wafes aiccé. Kintu tar guictí yé boc hom ola TemuuJin e hókumot oré kobul nogori tar gor olate honó sahara nodi baárgua banai raikkíl.


Boud bosor fan TemuuJin ar tar gor wala ole musomi gula gala ar ciyari gusto ol hai dukkor sañte guzara foujjé. 13 bosojja boicót Ciyarit mazé tar maa zuda bai Beikya loi bara barit mazé maridiya giyoi. Yantú loti te góror murobbi boni gilgoi.


1182 cón ot tar baf taite Etefak accil de Terichairik guicti e larai gorí bondi banai loi gilgoi.Kintu TemuuJin uore raham ai Che long(fore jongis khan or Comandar) or baf e súri fari balla moddot goijjil.E ottot Jelmi ar Bocu (fore Jongis khan or fors or jimmadar)  tará yó uggua oil. E Terichairik guictir hát ottú súri ore loti Temuujin e tar foilar doholir larailla lagedde bol oré bai yainor loi cúru gori zoma goijjé.

É ottót Moñgoli guicti mazé-mialé zura-gata, biyár zoriya ek saittá hám dusto  baáde ar hone otté mili accíl dé nái. TemuuJin e moñgoliar síasí ré mutalia gorat, guictí guictí larait, guictí guictí sutti mara mari, bodola luat mazé doñr oi accíl.

Éndilla mon mozin uowat asé dé moñgoliar sór zobinot mazé doinor Sina baccá ol ó bol bari dohol di balla kucíc ót asé. TemuuJin or maa Holan e Moñgoliar síasìr babote becá bicí cíkai yé de ére haasgorí hám dusto banon oré yó cíkai diyé.

TemuuJin e tar bafe zurí ejjil dé ungurat gucti tú Börte Üjin Khatun oré 16 bosorot mazé guictí guicti hám dusto gori balla biya goijjé.Börte Üjin Khatun or boittá Jocí (1185-1226), Cagatai (1187-1241), Ögedei (1189-1214), ar Tu Lui (1190-1232) hoi fua tinnuá accíl. Jongís khan ottú oinno bo ainnor loi fuwan ol tailé yó tar kobzar miras borat ot taráré no bafé. Zií ollor babote honó rekord nai.

Biya gorí añittát mazé Börte Üjin Khatun oré Merkits Guicctítú dorí loi zai TemuuJin e tar fúaijjá, (fore tar mukabel ol boni bóde)  Jamuka ar tar force Karis guictí tú Un Khan loi mili zai basai ainné. Tar baade 9 maic baade fua Jocí oiyé. TemuuJin e sóddar hisàfé bou uggúa-ttú aró beac loilé yó. Börte Üjin Khatun tar cúde ek mattro bou accíl.

Jongis khan e oinno ecíar mazé eleka, moñgoli-takis guictí dílla Caman rosom ar Tangri torika ré mainto. Kintu te deki dindari babote bicí nozor kúla accil. Oinno dórmo  biccaic ol oré yó mutalia goríbar bicí cuok accíl. Etólla te Kíristan or daayi ol, Islam dórmor daayi ol ar Ta Oo Tour ol loi mulot oi mocúwara ol goittó.

Ecíar mazór deil elakat TemuuJin gura hal 1200 cón ót mazé guictí ol, hám dustó tonzim ól loi bicí báñga sura accíl. É guictí ol, hám dustó tonzim ol okkólot mazé Naiman, Merkits , Yugá, TaTa, Khamag Moñgoli ar Keraites tará apósot no boni guictí guictí dahaiti, mara mari, bodola lua luwi loi záfai accíl.

É óttot tar foribar or sóddar accíl dé TemuuJin deki tar bafor imandar baiyain accíl dé Karaits guictír sóddar Toghrul ré hám dusto banai bálla aros goijjil. Börte Üjin Khatun oré Merkits guictí yé dóri loi giil goidé ottót É keraits guictír hám dustó yé modot goijjíl.

Modot gorí balla Toghrul e tar keraits guictít tú Manuic 20000 loi tar fúñaijja Jamuka ré deferaiyé. Jamuka deki fore Jadaran guictír sóddar boinnil. Larait ziti TemuuJin or bo óré súrai Merkits guictí ré hórai felail. É mara mari baadé TemuuJin ar Jamuka tará imandar bai boni gilgoi.

Moñgoli guictír hám dustó tonzím ór 1200 cón ot asól ducmon deki fosím elekar Naimans, uttor or Merkits , doin or Tangut ar Fuk or Jin ar TaTa guictí ol accíl. 1190 cón ot mazé buddí doya ol, tar sáñti ol loi TemuuJin e cóñró mikka moñgolir guictir hám dustó tonzím sólluk gorí faijjíl. Tar hókumot or taim ot ducmon guictí ol oré  hámla gorat TemuuJin e Moñgolir rosóm ókkol oré becá becí baiñge.

Te deki tar sóddarit manoyattú aró wafádari ré etteda goittó. Temuujin e hókum ar kanun sóyigori manon ór zoriya tar sáñti ol tuwangor oibou boli hoil. Te deki agor rosóm mozin ducmon oré ziti faille ducmon ore nealaidi gonimot or mal lun kobza nogori ducmon or guicti ré tar hátot gólai tar guictí bolí mani loito.

Kessú laraittú dóri faiyedé etim fuwainóré tar maa ye fali foribar hísafe maniloil de yó accíl. Endilla larait orí biraito de mancé yó ijjot ore fai kamiyab larai uggúa uggúat mazé Temuujin ar tar hám dustó tonzim ot ó Mancór bol hátiyar ór bol barí barí accíl.

Toghrul Khan ór fua Señggam e Temuujin or kamiyabi uoré ric barí accíl.  Baáde Temuujin loi uggúa oi Temuujin oré mari bálla sail banaiyé. Toghrúl e TemuuJin loi milí larai goillé yó tar sáñti ol e fuañti larai gorí balla inkar gorí feille.  Toghrúlor na kodori ye tar zii ar TemuuJin or fua Jocií r zura-gatá báñge fan oi giyoi. Zura-gata bañgon deki moñgolir rosóm óré be adoffi goréfan oiyé.

E maamalar zoriya síra oigiyoidé Toghrúl loi TemuuJin tarár mazé larai oibar halot ói accé. Togharú ye TemuuJin oré cúru loti muhalef accíl dé Jamuka r lou millé. Kintu Toghrú ar Jamuka tarár mazé hoijja oi fissóttú Temuujin ziti giyoi. Jamuka deki laraittú dai giyoi. E larair follé Karit zati ebbé luksan oigiyoi.

Tar akhéri niyaic August 18, 1227^[3] cón (boic 65) ot eridi dunitaittú albeda loi yé.