Diindahání

Drop Down MenusCSS Drop Down MenuPure CSS Dropdown Menu

Tuesday, March 19, 2019

အာမီရ္အာလီမ်ာ အုတ္ျမစ္ခ်ခဲ့ေသာ ေဘာလီဘာဇား အထက္တန္းေက်ာင္း

 ေဘာလီဘာဇား (ႀကိမ္ေခ်ာင္း) အထက္တန္းေက်ာင္း

အာမီရ္အာလီမ်ာ အုတ္ျမစ္ခ်ခဲ့ေသာ ေဘာလီဘာဇား အထက္တန္းေက်ာင္း



ေခ်ာင္ဒရီ အာမိရ္အာလီမ်ာသည္ ေမယုေဒသ၏ အထင္အရွား ၿမိဳ႕ေဟာင္း ေဘာ္လီဘာဇားေျမကို ရွာေဖြလြတ္လပ္သူ ေဒးဝန္ႀကီး  ေဖာေတးအာလီ ေဘာလီ ၏ ျမစ္ထီးတစ္ဦး ျဖစ္သည္။ ဆုိရလၽွင္ ေဘာ္လီေစာ္ဘြား၏ တတိယေျမာက္ မ်ဳိးဆက္ပင္ ျဖစ္သည္။ အေဖ ေဖာ္ေဇာရ္အာလီမ်ာႏွင့္ အေမ သွ်ီရိ ေဆာ္ႏၵာ ဘာႏု မွ ၁၈၄၆ (၁၈၅၆ အဆိုကြဲ) ခုခန္႔တြင္ ဖြားျမင္သည္။ သားသမီးမ်ားအနက္ အႀကီးဆံုး သားျဖစ္သည္။  ဆရာႀကီးသည္ အိႏၵိယႏုိင္ငံရွိ နာမည္ေက်ာ္ ကာလကတၱား တကၠသိုလ္ႏွင့္  အိစၥလာမစ္တကၠသုိလ္ႀကီး ဒိေယာ့ဘာန္သုိ႔ သြားေရာက္  ပညာဆည္းပူးခဲ့သည္။



ဆရာႀကီးသည္ အမိေျမသို႔ ျပန္ေရာက္လာကာ ၁၉၁၆ ခုႏွစ္တြင္ ေဘာ္လီဘာဇားေျမ၌ ပထမဆုံးေသာ အာရဗီ စာသင္ေက်ာင္းကုိ စတင္ ဖြင့္လွစ္ခဲ့သည္။ အိႏၵိယႏိုင္ငံ၏ ထိုေခတ္ ပညာေရးစနစ္ကို က်င့္သံုးခဲ့သည္။ အိႏၵိယႏိုင္ငံ မဒ္ရာဆာေက်ာင္းသင္ ျပ႒ာန္းစာအုပ္မ်ားကို သင္ျပပို႔ခ်ခဲ့သည္။ ထို ေက်ာင္းသည္ မဂ္ေသာပ္ ပညာေရးစနစ္ၿပီးေနာက္ ပထမဆံုးေသာ စာသင္ေက်ာင္းႀကီးျဖစ္သည္။ ထုိ႔ေနာက္ ၁၉၂၀ ျပည့္ႏွစ္တြင္ ကိုလိုိုနီ ကြၽန္ပညာေရးစနစ္ကို ကန္႔ကြက္ ဆႏၵျပမႈ အေရးေပၚေပါက္လာရာ  ဆရာႀကီးသည္  ေက်ာင္းသားသပိတ္ကို တစ္ခဲနက္ ေထာက္ခံၿပီး ေငြအင္အား လူအင္အားႏွင့္ ကူညီခဲ့သည္။ ဆရာႀကီး ဇိုင္ေနာဒၵိန္းႏွင့္အတူ အနယ္နယ္အရပ္ရပ္သို႔ သြားေရာက္ကာ အမ်ဳိးသားေက်ာင္းမ်ား ဖြင့္လွစ္ႏိုင္ေရး ႏိုးေဆာ္စည္း႐ံုးခဲ့သည္။   ထုိ႔မွတဆင့္ ေဘာ္လီဘာဇား ႏွင့္တကြ အိမ္နီးနားခ်င္းေက်းရြာမ်ား၏ ပညာေရးေလာက တျဖည္းျဖည္း  တုိးတက္လာခဲ့သည္။ 



ထို႔ေနာက္ ထိုအူရ္ဒူေက်ာင္းကို ဗမာ-အဂၤလိပ္ ေက်ာင္းအျဖစ္ ေျပာင္းလဲသင္ျပခဲ့သည္။ ဗမာအဂၤလိပ္ေက်ာင္း တည္ေနရာမွာ ယေန႔ ေဘာ္လီဂ်ာေမဝတ္ျပဳေက်ာင္း ရိွရာ ေနရာပင္ျဖစ္သည္ဟု သက္ႀကီးမ်ားက ဆိုၾကသည္။ ေက်ာင္းမွာ ႏွစ္ထပ္ေက်ာင္းျဖစ္ေလသည္။ ဒူမ္ဘာလား ေဂါ့ရ္ (ႏွစ္ထပ္အိမ္) ဟု ႐ိုဟင္ဂ်ာစကားတြင္ ေခၚၾကသည္။ ထိုေက်ာင္းတြင္  ပထမဆံုး အမ်ဳိးသားေက်ာင္းဆရာအျဖစ္ ေမာင္ေတာၿမိဳ႕ ငခူးရ ရပ္ကြက္ (ယခု-ရပ္ကြက္၂)မွ ဆရာ အိႏၷာအာမိန္ ကို ခန္႔အပ္ခဲ့သည္။ ၿပီးေနာက္ အင္ဂီရာဇီ မခ်္ေထာရ္္ (အမည္ရင္းမသိရ) ကဲ့သို႔ေသာ ထင္ရွားေသာ ဆရာမ်ား ခန္႔အပ္ခဲ့သည္။ အူရ္ဒူေက်ာင္းကိုမူ ေက်ာင္းခြဲအျဖစ္ ခြဲထုတ္ကာ စံပၸာယ္ကံုး ေက်းရြာ (ကာဇီအာဘာတ္)သို႔ ေျပာင္းေရႊ႕ခဲ့သည္။ အူရ္ဒူအထက္တန္းေက်ာင္း အဆင့္ထိ ျဖစ္လာခဲ့သည္။  လြတ္လပ္ေရး မတိုင္မီ ေခတ္တြင္ နယ္ခ်ဲ႕အဂၤလိပ္အစိုးရသည္ အူရ္ဒူေက်ာင္းမ်ားကို ေထာက္ပံ့ေနသည့္အခ်ိန္တြင္ ထိုေက်ာင္းသည္ အစိုးရ၏ အေထာက္အပံ့ကို လက္မခံဘဲ ေဘာလီမ်ဳိးႏြယ္စု၏ ဘ႑ာျဖင့္သာ သင္ျပခဲ့ေလသည္။ အနယ္နယ္အရပ္ရပ္မွ ေရာက္လာေသာ ေေက်ာင္းသားေက်ာင္းသူမ်ားသည္ အခမဲ့ ပညာသင္ခြင့္ရရိွခဲ့သည္။ ထို႔ျပင္ ထူးခြၽန္သည့္ ေက်ာင္းသားမ်ားကို လယ္ေျမမ်ား ခ်ီးျမႇင့္သည္ဟုလည္း ဆိုၾကသည္။ 



 ျမန္မာႏိုင္ငံ လြတ္လပ္ေရးရၿပီးေနာက္ ေဘာလီကိုယ္ပိုင္ေက်ာင္းကို အစိုးရေက်ာင္းအျဖစ္ ေျပာင္းလဲကာ ဆရာႀကီး ဦးေမာင္ေက်ာ္ (ခ) ေကာဘီရ္ မခ်္ေထာရ္ သည္ ပထမဆံုး ဗမာႏိုင္ငံေတာ္ အစိုးရခန္႔ ေက်ာင္းအုပ္ဆရာႀကီး ျဖစ္လာခဲ့သည္။ ဆရာႀကီးဦးေမာင္ေက်ာ္၏ ႀကီးၾကပ္မႈ၊ ဆင္းရဲခ်မ္းသာမေရြး ပညာတတ္ေျမာက္ေရးအတြက္ ႀကိဳးပမ္းမႈေၾကာင့္ ႏိုင္ငံေတာ္မွ ဆုတံဆိပ္အမ်ဳိးမ်ဳိးျဖင့္ ဂုဏ္ျပဳခဲ့သည္။  ထင္ရွားေသာ ဗမာေက်ာင္းထြက္ ဆရာျမတ္မ်ားျဖစ္ေသာ ဆရာ ဆြာေလအမတ္၊ ဆရာ ေရာ္ရိွတ္အမတ္ (ေနာင္တြင္ လြတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္)၊ ဆရာ ကဘီရ္အမတ္၊ ဆရာ ႐ူလ္အာမိန္၊ ဆရာလုခ္မာန္ …စေသာ ဆရာမ်ားက ေနလိုလလို ပညာေရာင္ထြန္းခဲ့သည္။  မဆလေခတ္တြင္ ဥကၠဌ ဇာေဖာ္ရ္မ်ာ၊ ဆရာႀကီးေမာင္ႏု ႏွင့္ အထက္တန္းျပဆရာ ေစာလာဝဒၵိန္းတို႔၏ အပတ္တကုတ္ ဦးေဆာင္ ႀကိဳးပမ္းမႈျဖင့္ အထက္တန္းေက်ာင္း အဆင့္ထိ တိုးျမင့္ႏိုင္ခဲ့သည္။ အထက္တန္းေက်ာင္း၏ ပထမဆံုးေက်ာင္းသားမ်ားျဖစ္ေသာ ဆရာအာလီ၊ ဆရာမုခ္တာႏု၊ ဆရာဆေယာဒ္အာေလာမ္ စသည္တို႔မွာ ယေန႔ ထိုေက်ာင္း၌ပင္  Senior Assistant Teacher အျဖစ္ တာဝန္ ထမ္းေဆာင္ေနသည္။ ၁၉၉၂-၁၉၉၃ ခု ရခိုင္ေဒသဖြံ႕ၿဖိဳးေရးအစီအစဥ္ျဖင့္ အတြင္းေရးမႉး (၁) ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး ခင္ၫႊန္႔ ခရီးစဥ္တြင္ ဦးမာဒူမ်ာ၏ တင္ျပေတာင္းဆိုမွဳေၾကာင့္ ယေန႔ေတြ႕ရိွေနရေသာ ပင္မ အေဆာက္အဦကို ႏိုင္ငံေတာ္မွ ေဆာက္လုပ္ေပးခဲ့သည္။ ေနာက္ဆုံး ၂၀၁၀ ခုႏွစ္တြင္  ရြာသူရြာသားမ်ားႏွင့္ ဆရာႀကီး ၾကာလွထြန္း၏ ႀကိဳးပမ္းမႈေၾကာင့္ ေဘာ္လီဘာဇား ကုိယ္ပုိင္ေက်ာင္းႀကီးသည္ တကၠသုိလ္ဝင္တန္း ေျဖဆုိႏုိင္ေသာ စာစစ္ဌာန ျဖစ္လာေပသည္။  ႏွစ္စဥ္  ေက်ာင္းသားေက်ာင္းသူေပါင္း ၂၅၀၀ ခန္႔ ပညာသင္ယူလ်က္ရိွသည္။ ဤသည္မွာ အမီရ္အာလီမ်ာ ခ်ေပးခဲ့ေသာ မ်ဳိးေစ့၏ ခ်ဳိၿမိန္ေသာ အသီးမ်ားပင္ ျဖစ္ေလသည္။

အထကေက်ာင္းႀကီး ယေန႔ ေက်ာင္းေနရာ (၃) ေနရာ ခြဲ၍ ဆရာ၊ဆရာမေပါင္း (၅၀) ေက်ာ္ သင္ျပရသည့္အထိ တိုးတက္လာခဲ့သည္။ ပထမေက်ာင္းေဟာင္းမွာ ေဘာလီေဈးအနီး၌ ရိွၿပီး မူလတန္းအဆင့္ထိ သင္ျပသည္။ ေက်ာင္း အေဆာက္အဦ (၂) ခု၊ ဆရာ၊ဆရာမ အေဆာင္ (၂) ေဆာင္ ရိွသည္။ ဒုတိယေက်ာင္းဝင္းၿခံမွာ ရြာသစ္လမ္း သံုးခြဆံုး၌ လမ္းအေရွ႕ႏွင့္ အေနာက္ မ်က္ႏွာခ်င္းဆိုင္ တည္ရိွသည္။ ေရွ႕က စာသင္ခဲ့ေသာ္လည္း ယေန႔ ဆရာ/မ အေဆာင္အျဖစ္သတ္မွတ္ထားသည္။ အေဆာင္ေပါင္း (၁၀) ေဆာင္ ရိွသည္။ ပင္မဝင္းၿခံ မွာ ဒုတိယဝင္းၿခံႏွင့္ ကပ္၍ ရြာသစ္(ေျမာက္ရြာ) ၌ တည္ရိွသည္။ အေဆာက္အဦေပါင္း (၇) ခု ရိွသည္။ ဆရာႀကီး႐ံုးခန္းေဆာင္မွအပ က်န္အားလံုးတြင္ အလယ္တန္းမွ အထက္တန္းအဆင့္အထိ ေက်ာင္းသားေက်ာင္းသူမ်ားကို စာသင္ျပလ်က္ရိွသည္။ 



ဆရာႀကီးသည္ လိုင္စင္ရ ႏွလံုးျပဴးေသနတ္ ကိုင္ေဆာင္ခြင့္ရရိွသူ ျဖစ္သည္။ အႀကီးဆံုးသား ဆရာႀကီး မိုဟမၼဒ္ဟာေဆာင္း ကြယ္လြန္ၿပီးေနာက္ ထိုေသနတ္ကို အစိုးရအား အပ္ႏွံလိုက္ျခင္းျဖစ္သည္။ထုိပုဂၢဳိလ္ျမတ္ႀကီးမွာ ေရေၾကာင္းခရီးျဖင့္ ေဆာ္ဒီအာေရဗီးယားႏိုင္ငံ၊ မကၠာဟ္ေရႊၿမိဳ႕ေတာ္သို႔ အႀကိမ္မ်ားစြာ ဟာဂ်္ဘုရားဖူး သြားဖူးသည္။ ထုိ႔ေနာက္ ၁၉၂၆ ခုႏွစ္ ေနာက္ဆုံး ဟာဂ်္သြား ခရီးစဥ္ေတာ္၌ ပင္လယ္ သမုဒၶရာ ေရေၾကာင္းလမ္း တစ္ဝက္တြင္ ဆရာႀကီးသည္ အလႅာဟ္ အရွင္ျမတ္၏ အမိန္႔ေတာ္ခံယူေလ သည္။ (အိႏၷာလိလႅာဟိ ဝအိႏၷာအီလိုက္ဟိ ရာဂ်ီအူန္း) ထိုေခတ္ ေရေၾကာင္းလမ္း၌ ကြယ္လြန္သူမ်ားကို ေရခ် သျဂႋုဟ္ေသာ္လည္း ဆရာႀကီးကိုမူ ပါကိစၥတန္ႏိုင္ငံ ဆိပ္ကမ္းသို႔ ဆိုက္ၿပီး သၿဂႋဳဟ္ခြင့္ရခဲ့သည္။  သခင္ႀကီးအား ျမႇပ္ႏွံသျဂဳိလ္ခဲ့ေသာ ဂူသခ်ဳႋင္းႀကီးမွာ ပါကစၥတန္ႏုိင္ငံ၊ ကာရာခ်ီၿမိဳ႕တြင္ ယေန႔တုိင္ ထင္ထင္ရွားရွား တည္ရွိေနသည္။

၂၀၁၇ ခုတြင္ ႐ိုက္ကူးထားေသာ ေဘာလီအထကေက်ာင္း


အဆုိပါ ဆရာႀကီး၏ ေက်းဇူးေၾကာင့္ ေဘာ္လီဘာဇားေျမတြင္ မ်ားစြာေသာ သာသနာ့ ပညာရွင္မ်ား၊ ႏုိင္ငံေရးသမားမ်ား၊ အစုိးရ အမႉးထမ္းႀကီးမ်ား၊ ေက်ာင္းအုပ္ႀကီးမ်ား၊ ရဲေဘာ္ရဲဖက္မ်ား စေသာ ပညာတတ္ အေျမာက္အျမား ေပၚေပါက္လာခဲ့သည္။ ဆရာႀကီး၏ သားစဥ္ေျမးဆက္တို႔သည္လည္း ႏိုင္ငံတာဝန္ကို ထမ္းေဆာင္ေသာ အစိုးရအမႉးထမ္းမ်ားျဖစ္ၾကေပသည္။ အဆိုပါေက်ာင္းႀကီးသည္လည္း အဆင့္ဆင့္ တိုးတက္လာခဲ့ရာ ယေန႔ ေမာင္ေတာၿမိဳ႕နယ္၏ ဒုတိယအႀကီးဆံုးေက်ာင္းအျဖစ္ အသိအမွတ္ျပဳခံရသည္။ ႀကိမ္ေခ်ာင္း အထကေက်ာင္း ဟု လူသိမ်ားသည္။ 



ဆရာႀကီး အာမီရ္အာလီမ်ာ၏ ဝိညာဥ္ေတာ္ႀကီးကုိ အလႅာဟ္အရွင္ျမတ္ ထိန္းသိမ္းေတာ္မူၿပီး ဂ်ႏၷတ္ဥယ်ာဥ္ေတာ္ႀကီး ခ်ီးျမင့္ေတာ္မူပါေစ...။



သားသမီးမ်ား


(၁) ဆရာႀကီး မာမတ္ဟူေဆာင္း (ေတာင္ဘာဇားေက်ာင္းအုပ္) 
(၂) ေဖာ္ဇူ အမတ္ 
(၃) ေမာ္နီရ္အမတ္ 
(၄) ေဒၚအာရွား (ငွက္ဖ်ားတိုက္ဖ်က္ေရးမႉး ဦးဘတင္၏ ဇနီး) 
(၅) ၿမိဳ႕ပိုင္ ဖု႐ုက္အမတ္ (ေမာင္ေတာၿမိဳ႕ပိုင္ေဟာင္း၊ အထက္တန္းေရွ႕ေန၊ 
ေမာင္ေတာအထက္တန္းေက်ာင္းအုပ္ႀကီး)
          (၆) အဟ္မတ္မ်ာ

ေက်ာင္းအုပ္ ဆရာႀကီးမ်ား


(၁) ဦးေမာင္ေက်ာ္ (ဆရာႀကီးလွဝင္း၏ ခမည္းေတာ္) 
(၂) ဦးထြန္းျမင့္ (အထျပ ဆရာ ေမာင္ေမာင္ျမင့္၏ ခမည္းေတာ္) 
(၃) ဦးေမာင္ႏု (အထျပ ဆရာ မုခ္တာႏု၏ ခမည္းေတာ္) 
(၄) ဦးေက်ာ္ေရႊ 
(၅) ဦးဘေစာ 
(၆)                     
(၇) ဦးေက်ာ္ျမင့္ 
(၈)                  
(၉) ဦးၾကာလွထြန္း 
(၁၀) ဦးေက်ာ္မင္း 
(၁၁) လက္ရိွ 



မွတ္ခ်က္။           ။ ပညာတတ္ ေဘာ္လီဘာဇားသူ/သားမ်ားအားလုံး ဖတ္ရႈသိသာရန္ ေဘာ္လီဘာဇား    
                            ပညာေရးေလာက တေစ့တေစာင္း။

(ေမယုအာလီ ၏ ပို႔စ္ကို လူထုဝဏၰ က ျဖည့္စြက္တည္းျဖတ္ကာ ျပန္လည္တင္ေပးျခင္း)


ေမတၱာရပ္ခံခ်က္။       လူႀကီးမင္းတို႔၏ အသိမ်ားကိုလည္း ဤဘေလာ့ဂ္တြင္ စာပို႔၍ ေသာ္လည္းေကာင္း၊
                                     ေကာ္မန္႔ျဖည့္၍ေသာ္လည္းေကာင္း မွ်ေဝႏိုင္ပါသည္။ 




No comments:

Post a Comment